Oral antidiyabetiklerde ilaç etkileşimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KLİNİK ECZACILIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA BARSBAY
Danışman: ŞAKUL Ayşe Arzu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diyabetes mellitus yüksek prevalansı ve artan morbidite ve mortalite nedeniyle dünya çapında en önemli sağlık sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Mevcut tek-amaç yaklaşımı, hastalığın ve komplikasyonlarının tedavisi için ideal klinik sonuçlar sağlamamıştır ve tedavide birden fazla ilaç türü kullanılabilmektedir. Bu durumda, bu hastaların tedavi için aldıkları diğer hastalıklara ve diğer ilaçlara maruz kaldıkları, ilaç etkileşimi riskinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. İlaç etkileşimi adı altında tanıdığımız bu istenmeyen durum sonucu, bir veya her iki ilaç diğerinin amaçlanan etkisini artırabilir veya azaltabilir veya herhangi bir ilacın tanı, önleyici veya terapötik aktivitesini değiştirebilmektedir. Diyabetli hastalarda ilaç etkileşimlerinin ortaya çıkma oranı ve görülme sıklığı, yüksek tansiyon, peptik ülser, mantar enfeksiyonları, böbrek yetmezliği ve uzun süreli nörodejeneratif hastalıklar gibi hastalıkların ko-morbiditesinden muzdarip hastalarda çok daha yüksektir. Tedaviler ve ilaç etkileşimi riski, kişi çoklu tedaviler ile tedavi edildikçe artacaktır. Bu çalışmada Çiçek Eczanesine gelen 120 reçetede bazı yaygın kullanılan oral antidiyabetik ilaçların diğer ilaçlar arasındaki farmakokinetik ve farmakodinamik etkileşimleri ve yan etkileri ele alınmakta ve tartışılmaktadır. Bu etkileşimler; Medscape, Rx Media Pharma gibi bilimsel veri tabanlarından yararlanılarak ortaya çıkarılmıştır. Veriler SPSS (Statistical Program for Social Sciences) sürüm 20.0.0 paket programina aktarılmıştır. Istatistiksel değerlendirmelerde çoklu karşılaştırmalar için one way ANOVA/Tukey testi kullanılırken, tekli karşılaştırmalarda kolon istatistiği uygulanmıştır. p <0,05 ise istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Sonuç olarak toplamda 821 ilaç etkileşimi bulunmuş ve bunların çoğunluğunun orta dereceli etkileşim olduğu belirlenmiştir. Etkileşimlerin en fazla oranı kardiyovasküler hastalığına ait ilaçlarla olduğu ve antidiabetiklerin arasında en çok metforminin etkileşime girdiği tespit edilmiştir.