Tek satıcının rekabet etme yasağı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZA YİĞİTBAŞI

Danışman: SEZGİN HUYSAL Ayşegül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tek satıcılık sözleşmeleri, kanunen düzenlenmiş bir sözleşme olmasa da, üretilen bir ürünün geniş kitlelere ulaştırılması amacının gerçekleştirilmesi için sıklıkla kullanılan bir sözleşme tipidir. Sağlayıcı ile tek satıcı arasında çerçeve niteliğinde olan ve sürekli borç ilişkisi doğuran bu sözleşmenin konusu, sağlayıcıya ait ürünlerin, kendisine belirli bir bölge içerisinde tekel hakkı tanınan tek satıcı tarafından satılmasıdır. Tek satıcı, sözleşme konusu ürünlerin satışını kendi ad ve hesabına gerçekleştirirken ürünlerin sürümünü arttırmaya yönelik olarak da çaba göstermekle yükümlüdür. Tarafların sözleşme konusu ürünlerin dağıtımının sağlanmasına yönelik ortak çabası, tek satıcılık sözleşmesini güven temeline dayanan bir ilişki haline getirir ve taraflar arasında bir sadakat bağı oluşturur. Tek satıcının başka bir teşebbüse ait ve sözleşme konusu mallarla aynı pazarda yer alan ve bu malların yerine kullanılabilecek malların satışını yapması taraflar arasındaki güven ve sadakat bağına zarar verecektir. Bu halde tek satıcı, sağlayıcıya karşı rakip faaliyetlerde bulunmama borcu, bir başka ifade ile rekabet etme yasağı, altında olması gerekir. Sözleşmenin sona ermesiyle, sadakat bağının sağladığı koruma ortadan kalkacağından tarafların sözleşme süresince edindiği bilgi ve tecrübelerin kullanılmasının önüne geçilmesi ancak bir rekabet yasağı anlaşmasının yapılması ile sağlanabilecektir. Tek satıcının rekabet etmesinin kısıtlanması halinde ticaret alanındaki faaliyetleri büyük ölçüde engellenecektir. Çalışma ve sözleşme yapma özgürlüğü Anayasal bir hak olduğu için kısıtlandırılması halinde sınırlarının net olarak belirlenmesi gerekir. Tek satıcılık sözleşmesinin sui generis niteliğinden ötürü tek satıcının rekabet etmesinin kısıtlanması halinde uygulanacak hükümler hususunda netlik yoktur. Bu çalışmada, tek satıcılık sözleşmesi süresince ve sonrasında tek satıcının rekabet kısıtlamasına ilişkin uygulanacak hükümlerin tespit edilmesi ve rekabet yasağının sınırlarının çizilmesi amaçlanmıştır.