Türkiye'de siyaset ve kültürel iktidar: Tiyatro sektörü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HACER AYDIN
Danışman: YAYLA Atila
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, Türkiye özelinde, merkezi ulus devletlerde, modernleşme projeleri kapsamında, bir ulus kimlik yaratabilmek için düzenlenmiş bir dizi faaliyetten biri olan sanatın ve onun özelinde tiyatronun, iktidar ve siyaset ile ilişkisini konu edinmiştir. 19.yüzyılla birlikte ortaya çıkan vatandaşlık hakkının soyut bir kimlik projesine dahil olmakla kazanıldığı ve bu sürecin dışında kalanların, iktidarın kültürel değişim baskısıyla karşılaşmasını inceler. Tez, disiplinleri ve okumaları, aynı zamanda farklı zaman dilimlerini bir araya getirerek harmanlamaya çalışmıştır. İktidar ve kültür, sanat ve siyaset arasındaki organik bağı gösterirken, Fransız modernleşmesinin, Türk modernleşmesi üzerindeki tarihsel etkisini ve kültürel iktidar kurmadaki benzerliklerini de ortaya koymuştur. 20.yüzyılda geniş topraklara sahip imparatorlukların hızla çözülmesiyle birlikte pek çok ulus devlet ortaya çıkmıştır. Osmanlı İmparatorluğu da çeşitli savaşlar sonunda hem toprak kaybetmiş hem de devasa imparatorluk çözülerek yerine modern bir ulus devlet olan Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu çalışma son dönem Osmanlı modernleşmesinin, Türk ulus devleti modernleşmesinin bir nesil önceki akrabası olduğunu da ortaya koymuştur. Yeni ulus devletin ideolojisi olan Kemalizm'e ve onun kültürel iktidar kurmadaki başarısına ve başarısızlığına da değinmiştir. Bu tez, aynı zamanda, Fransız modernleşmesinden benzerlikler ve öykünmeler ile iki farklı milletin aynı tarz modernleşmeye tabi tutulmasını da konu edinir. Tüm insanlık için ortak ve evrensel bir değer olarak kabul edilen modernlik projesinden tüm ulus devletler nasibini almıştır. Türkiye Cumhuriyeti de eksiksiz üstelik fazlasıyla nasibini almıştır. Dolayısıyla geleneğe dair kabul ettiği her şeyi reddetmiştir. En nihayetinde 'kültürel iktidar' kurmanın, kültür tanımının en saf hali olan 'insanın tekamülü'ne atıftan ziyade modern olmak ve ulus devlet kurmak ile neredeyse aynı şey olduğunu, soyut bir kimlik kurma projesi kapsamında ortaya çıktığını göstermeye çalışmıştır. Bu çalışma tiyatronun kültürel iktidar kurma ve siyaset açısından en işlevsel bir sanat dalı olduğunu, açık açık modernleşmenin bir terbiye aracı haline getirildiğini ortaya koymuştur. Anahtar Sözcükler: iktidar, kültür, siyaset, tiyatro, sanat, modernleşme, ulus, devlet