Hayek ve Rawls'un adalet teorileri: Bir karşılaştırma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KAANHAN ARGÜT

Danışman: YAYLA Atila

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Siyaset teorisinde adalet kavramının tanımına dair geniş bir fikir birliği henüz oluşmamıştır. Adaleti doğru anlamak, özgürlükleri koruyarak kaynakların dağılımını verimli ve hakkaniyetli yapmak için adalet teorilerinin doğru konumlandırılması hayatidir. Terminolojinin doğru kullanılması demagogların politik diskurlarını önleyebileceği gibi geçmişteki piyasa müdahalelerin vahim sonuçlarını da bizlere hatırlatacaktır. Tarih içerisinde farklı yaklaşımlarla tanımlaması yapılmış olan adalet çalışma içerisinde usuli adalet ve sosyal adalet olarak ikiye ayrılarak tasniflenmiştir. Hayekçi adalet teorisi usuli adalet teorilerine dahil iken. John Rawls'ın teorisi sosyal adalet teorileri altında incelenmektedir. İki düşünürün toplum, bilgi ve ekonomi teorilerini incelemek, karşılaştırmak ve kavramsallaştırmak bu çalışmada oldukça kendilerinin adalet teorilerini kavramsallaştırmak için hayli faydalı olmuştur. Her ne kadar iki düşünür de geniş anlamda liberal düşüncenin temsilcileri olsa da kavrama politik-ekonomi açısından kökten yaklaşımlarına bakıldığına iki düşünür de dramatik farklılıklarla adalete yaklaşmaktadır. Hayek adaleti insana dair olan evrimsel süreçlerin doğal çıktısı olarak görmektedir. Diğer taraftan Rawls ise toplumun adalet ihtiyacının iyi düzenlenmiş bir toplum ile mümkün olduğunu ileri sürer ve adaletin, ahlak teorileri ile güçlendirilmiş normatif bir ilkeler paketi kullanılarak sağlanacağını düşünmektedir. Bu çalışmanın amacı bu iki farklı adalet teorisinin ilkelerinin ve tasarımlarının birbirlerine yaklaştığı ve uzaklaştığı noktaları anlamak için karşılaştırılmasıdır. Metnin dahilinde iki düşünürün birincil kaynaklarının yanı sıra ikincil kaynaklardan da yararlanılarak bir literatür taraması vasıtasıyla karşılaştırmalı bir çalışma yapılmıştır.