Genç yetişkinlerde cilt ileri glikasyon son ürünleri ile beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK ERİM

Danışman: ERSOY Gülgün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İleri glikasyon son ürünleri (AGE), indirgen şekerlerin karboksil grupları ile proteinlerin, lipidlerin, nükleik asitlerin serbest amino grupları arasında enzimatik olmayan reaksiyonlar sonucu oluşur. AGE'ler büyük miktarlarda üretildiğinde, olumsuz metabolik ve vasküler sağlık sorunlarına katkıda bulunan diyabetojenik ve proinflamatuar etkiler gösterir. Bu çalışmanın amacı; sağlıklı genç yetişkinlerde cilt AGE düzeyleri ile beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Çalışma; Ocak 2022- Aralık 2022 tarihleri arasında İstanbul'da bir Vakıf Üniversitesinde eğitim gören 300 gönüllü, 18-30 yaş arası, sağlıklı, genç yetişkin ile yürütülmüştür. Katılımcılara sosyodemografik özelliklerinin, genel ve beslenme alışkanlıklarının sorgulandığı anket formu, besin tüketim kaydı (24 saat), Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu (IPAQ-SF), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) uygulanmış, antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından alınmış ve cilt AGE düzeyleri ''AGE reader'' cihazı kullanılarak ölçülmüştür. Çalışmanın sonunda, katılımcıların toplam cilt AGE düzeyleri ortalaması 1,48±0,21 AU (kadınlarda 1,49±0,21 AU, erkeklerde 1,47±0,21 AU) olarak saptanmıştır. Cinsiyetler arası fark anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Sigara kullananların AGE düzeyleri (x̄=1,60 AU), sigara kullanmayanlardan (x̄=1,43 AU) istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir (p 0.05). Cilt AGE düzeyleri ve VKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel boy oranı, Akdeniz diyetine bağlılık ve fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür (p<0.05). Sonuç olarak; sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarının benimsenmesinin vücut AGE düzeylerini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.