İnsan mezenkimal kök hücrelerinin fonksiyonel nöronlara farklılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURŞAH ÖZTUNÇ
Danışman: KARAKAŞ Nihal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nöronlara farklılaşma kapasitesi ve klinik uygulanabilirliği ile mezenkimal kök hücreler, doku rejenerasyonu ve nörogelişimsel süreçleri anlamak için yürütülen çalışmalarda en önemli yetişkin kök hücre kaynağını oluşturmaktadır. İnsan mezenkimal kök hücre (iMKH) kaynaklı nöronlar üzerine yapılan çalışmalarda, nöronal aktivite büyük oranda sadece nörogelişimsel protein ekspresyonları ile gösterilmektedir. Nöropatolojik süreçlerin modellenmesi ve nöronal farklılaşma mekanizmasının incelenmesi gibi çalışmalar açısından insan nöron kültürlerinin oluşturulması önem kazanmaktadır. Dolayısıyla kültürde görülen yerleşik nöronal ağlar, aktivite yönüyle sinaptik sinyal iletim yeteneği ve fonksiyon spesifik olgunlaşma açısından da araştırılmalıdır. Buna göre, bu çalışmada, hEGF, bFGF, NGF, FGF-8, BDNF, IBMX ve B27 içeren tek adımlı bir sitokin bazlı indüksiyon protokolü ile nöronlara farklılaşan kemik iliği iMKH'lerin işlevselliği analiz edilmiştir. Hem iMKH hücre hatları hem de sağlıklı donörlerden elde edilen iMKH'lerden farklılaştırılan nöronlar, yapısal ve fonksiyonel nöronal mRNA ve proteinleri (βIII Tübülin, NSE, NF ve Nestin) ifade etmiştir. Ayrıca iMKH kaynaklı nöronların (iMKH-Nöron), TH, ChAT, VGLUT1, DAT ve GAD67 gibi fonksiyona özgü proteinleri farklı düzeylerde ifade ettiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, uygun nöronal indükleyicilerin varlığında, kemik iliği iMKH'lerinin fonksiyonel nöronlara farklılaşabildiğini ve dopaminerjik-kolinerjik nöron popülasyonları oluşturabildiğini ortaya koymuştur. Böylece, bu fonksiyonel iMKH-Nöron'larının, nöronal farklılaşma ve nöropatoloji çalışmalarında bir in vitro model olarak kullanılabilecek nitelikte olduğu gösterilmiştir.