Türkiye'de e-para kuruluşlarının gelişimi: Bir e-para kuruluşunun uygulama boyutuyla incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bankacılık ve Finans Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMRA DEMİRCİOĞLU

Danışman: Rana Atabay Kuşçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojik gelişmeler ışığında tüm dünyada artan internet kullanımının hızlanması online alışverişin artmasına neden olmuştur. Bu doğrultuda ödeme sistemleri gelişimiyle bankalara nazaran hızlı ve ucuz çözüm üreten elektronik para kuruluşları (EPK) gibi yeni oyuncular sistemde yer edinmeye başlamıştır. Pandeminin etkisiyle e-ticaret hacmi son yılların en yüksek hacmine ulaşırken, ödeme sistemleri dünyasında yenilikçi ve kullanıcı dostu yaklaşımları sayesinde EPK'lar ön plana çıkarak tüm dünyada yatırımcıların ilgi odağı haline gelmiştir. Bu tezin amacı ödeme hizmetleri sektörünün en önemli oyuncularından biri olan EPK'ların dünyadaki örneklerine göre Türkiye'deki gelişimi incelmek ve sektör uygulaması üzerine bir çalışma yaparak EPK'ların gelişimi ve geleceği üzerine öneriler ile bir literatür ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, Türkiye'de faaliyet gösteren EPK'ların sunduğu hizmetler, bağlı oldukları regülasyonlar ve sektörün genel işleyişi araştırılarak ülkemizde ilk faaliyet izni alan Turk Elektronik Para'nın (TEP) ürün yönetimi, operasyon ve takas, temel muhasebe ve vergilendirme, vb. süreç ve işleyişlerin örneklerle uygulama boyutla incelenmiştir. EPK'ların teknolojik altyapılarının güçlü olması tüm sistemlerinin işlemesinde en önemli unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca, sektörün karşılaştığı zorluklar üzerine bir anket çalışması yapılmıştır. Anket sonuçlarına göre kuruluşların karşılaştığı en önemli sorunlar arasında bankalara nazaran güven ve bilinirliğinin daha az olması, bankaların tüm finansal sektörde baskın olması, regülasyonların yurtdışı örneklerine nazaran daha yoğun olması ve sektördeki fiyat rekabetinin yoğun olması olarak gösterilmektedir. Sonuç olarak sektörün önümüzdeki dönem beklentileri açısından değerlendirildiğinde teknolojik geliştirmeler ışığında ürün çeşitliliğinin gelişimi ile bilinirliğinin ve güvenirliliğinin artırılarak daha fazla kullanıcıya ulaşılması sektörün ilerlemesi açısından önem arz etmektedir.