CAPGRAS SENDORMUNUN FİZYOPATOLOJİSİNİ MODELLEMEK: BİR SANAL LEZYON ÇALIŞMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SİNİR BİLİM ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA ZEYNEP DÜDÜKCÜ

Danışman: HANOĞLU Lütfü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Capgras Sendromu (CS) kişinin eşi, ebeveynleri, kardeşi gibi yakınlarının kendisine çok benzeyen başka bir "sahtekar" ile yer değiştirdiğine dair sanrılarla görünen nöropsikiyatrik bir bozukluktur. CS'de yüz tanıma ve/veya hipotez değerlendirme kusurlarının sanrılara neden olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada CS'ye neden olduğu düşünülen nörofizyolojik süreçlerin sanal lezyonla sağlıklı grupta tetiklenmesi ile oluşan elektronörofizyolojik yanıtlar incelendi. İki oturumda gerçekleşen çalışmada ilk oturumda duygusal yüz komponenti için oksipital inhibisyon, ikinci oturumda ise hipotez değerlendirme ve gerçeklik izleme bölgesi olarak kabul edilen ventromedial prefrontal korteks (VMPFC) devamlı teta burst uyarımı (cTBS) ile inhibe edildi. Sağlıklı ve görme kusuru olmayan 15 genç erişkin çalışmaya dâhil edildi. Sanal lezyon öncesi ve sonrasında tanıdık, ünlü ve yabancı yüz uyaranları sunuldu. Delta bandında oksipital inhibisyon sonrasında frontal, fronto-santral bölgelerde tanıdık yüzlerde delta güç spektrumu anlamlı olarak azaldı. VMPFC inhibisyonunda ise frontal bölgelerde delta gücünde azalma, parietal ve parietaoksipital bölgedelerde artışizlendi. Teta bandı güç değişikliği, iki bölgen uygulanan inhibisyon sonrasında da tanıdık yüz uyaranında frontal bölgede azaldı. Ayrıca inhibisyon öncesi tanıdık yüz uyaranının, ünlü ve yabancı yüzlere kıyasla; deltada bandında frontal bölgede, tetada parietal bölgede anlamlı derecede farklılaştığı görüldü. CS'de delta freknası değişikliklerinin sanrı söylemi için biyomarker olarak izlenebileceği önerildi. CS'de sanrı nesnesinin yakınlar olması, VMPFC disfonksiyona bağlı gerçeklik izlenmesi kusuru ile ilişkilendirildi. Ayrıca iki faktör teorisinin aksine, sanrı oluşumu yalnıca birinci faktör ile tetiklenebildiği gösterildi.