Beyin sapı ve hipotalamus arasındaki katekolaminerjik bağlantının davranışsal rolünün incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM FİLİZ
Danışman: ALP Muhammed İkbal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Besin alımı hayatta kalmak için kritik bir önem taşımaktadır. Ancak beslenme miktarı ve beslenme zamanının fizyolojik dengelere uygun olmayışı bir takım olumsuz etkilere yol açabilmektedir. Yemek yeme arzusunun kalori gereksiniminden, lezzetli yiyeceklerin görünüşüne, günün saatinden, sosyal yaşamdaki olaylar ve duygudurum ile ilgili bağlamlara kadar birçok nedeni olabilmektedir. Bu sebeple iştahı düzenleyen sinir devrelerini ve bu devreler içerisinde çalışan sinaptik mekanizmaları anlamak vücut homeostazının korunmasında önemlidir. Yapılan bu çalışmada, beyin sapında bulunan Tirozin hidroksilaz ifade eden nöronların yoğun olduğu Nükleus Traktus Solitarius (NTS) bölgesinin, vücudun iç dengesinin düzenlenmesinden sorumlu olan hipotalamus bölgesinde bulunan Paraventriküler çekirdeğin (PVN) üzerindeki beslenme ve stres davranışına olan etkisi incelenmiştir. Paraventriküler bölgesinin, nükleus traktus solitarius bölgesinden katekolaminerjik projeksiyonlar morfolojik olarak karakterize edilip, yoğun bir şekilde afferent nöronal sinyaller aldığı bulunmuştur. Beyin sapı terminallerinden gelen bu bilginin hipotalamus üzerinde etkisinin tam olarak ne olduğunun hücre tipi spesifik yeni bir nörostimülasyon tekniği olan optogenetik metodla analiz edilmesi araştırmamızın odak noktasını oluşturmaktadır. Bunun için TH (Tirozin hidroksilaz) transgenik fare gruplarında optogenetik teknik kullanılarak NTS'den PVN'e gelen katekolaminerjik projeksiyonlar uyarılarak davranış kayıtları alınmıştır. Bu bağlantılardan PVN'e odaklanılarak NTS'den PVN'e gelen katekolaminerjik projeksiyonların nörepinefrin salgılamasıyla besin alımını artıcı etki oluşturdukları tesbit edilmiştir. Çalışmanın diğer bir kolunda ise ilgili bölgedeki nörepinefrin salınımının stres üzerinde olan etkisi incelenmiştir. Yapılan stres testleri sonucuyla da stresle ilgili bir bağlantısının olabileceği düşünülmüştür. Bu çalışmayla NTS terminallerinden gelen bilginin paraventriküler hipotalamus üzerinde oreksijenik bir etkisinin olduğu, bununla birlikte stres yolaklarıyla da muhtemel bir bağlantısı olabileceğine dair önemli bulgular elde edilmiştir.