Dil terapisinde doğal öğretim stratejileri kullanımı: Terapist farkındalığı ve ebeveynlerin görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLA OKÇU ERARSLAN
Danışman: GÜNHAN ŞENOL Nazmiye Evra
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklar için planlanan terapilerde terapistler sıklıkla doğal öğretim stratejilerinden destek almaktadır. Mevcut çalışmada terapistlerin ve ebeveynlerin doğal öğretim stratejileri kullanımına ilişkin farkındalıklarının ve görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Anket formlarında 16 doğal öğretim stratejisi örneklendirilerek resimlendirilmiştir. Katılımcılara e-posta ve sosyal medya kanalları aracılığıyla ulaşılmıştır. 57 terapist online formattaki anketi doldurmuştur. Ayrıca çalışmaya 5 terapist ve bu terapistlerin terapilerini yürüttükleri danışanlarının ebeveynleri gönüllü olarak katılmıştır. Terapistlerden terapi seansına girmeden önce ve terapiden çıkıp terapinin 15 dakikalık bir kesitini içeren videoyu izledikten sonra formlarda yer alan stratejileri kullanma sıklıklarını işaretlemeleri istenmiştir. Ebeveynler terapi sırasında alınan 15 dakikalık videoyu izleyerek terapistin stratejileri ne sıklıkla uyguladığını gözlemlemiş ve kendilerine verilen formda işaretlemişlerdir. Elde edilen veriler tanımlayıcı istatistik yöntemlerinden frekans tabloları ve çapraz tablolar ile analiz edilmiştir. Anketler sonucunda terapistlerin en çok "çocuk için yardım gereksinimi yaratma", "çocuğu taklit etme", "beklenmedik durumlar yaratma", "çocuğun sözel ifadelerini bütünleştirme ve parçalama", "seçenek sunma" stratejilerinde kendilerinden bekledikleri performanstan daha düşük performans gösterdiklerini düşündükleri belirlenmiştir. "Beklenmedik durumlar yaratma" stratejisi dışında ebeveynlerin görüşlerinin terapistlerle örtüştüğü ya da ebeveynlere göre terapistlerin bu stratejileri daha sık kullandığını düşündükleri görülmüştür. 57 terapistin katıldığı online anket sonuçları incelendiğinde terapistler "motor hareketleri sözel ifadelerle destekleme", "çocuğun sözel ifadelerini uzatma" stratejilerini yeterli sıklıkta kullandıkları, "amaçlı davranışlarmış gibi kabul etme ve yorum yapma" stratejisini ise en az sıklıkta kullandıkları belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Dil ve konuşma terapisti, Doğal öğretim stratejileri, Ebeveyn, Farkındalık, Gelişimsel dil bozukluğu