TÜRKİYE'DEKİ DIŞ REFERANS FİYATLANDIRMANIN HİPERTANSİYON İLAÇ FİYATLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN SİMÜLASYONU
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM DEMİRTAŞ
Danışman: Uslu Yeter
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Küresel ekonomik krizden beri ülkeler bütçe sıkıntısı ile baş etmek için sağlık hizmetlerinin de maliyet kalemlerini azaltma eğilimine gitmişlerdir. Sağlık harcamaları içerisinde, ilaç harcamalarının, büyük bir yer kaplaması nedeniyle, ilaç harcamalarını kontrol etmek için, fiyatlandırma ve geri ödeme politikaları kullanılmaktadır. Fiyatlandırma politikalarından, dış referans fiyatlandırma, en yaygın kullanılan politikalardan biridir. Bu çalışmada, Türkiye ve birçok dünya ülkesinde ilaç fiyatlandırmasında kullanılan dış referans fiyatlandırma politikalarının, 2015-2020 yılları arasındaki ilaç fiyatları üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada, ülke özelliklerine göre ayrık olay simülasyon modeli kullanılarak önce temel senaryo modeli oluşturulmuştur. Sonra revizyon süresi, kullanılan kaynak ülke sepeti, fiyat belirlerken kullanılan hesaplama metodu ve jenerik ilaç etkisi özelliklerine göre beş simülasyon senaryosu oluşturulmuştur. Ayrıca, Türkiye dış referans fiyatlandırma politikaları kullanılarak hipertansiyon ilaç fiyatlarının 2022 ve 2025 için geleceğe dönük bir tahmini yapılmıştır. Simülasyon Visual Studio Code editörü kullanılarak Python yazılım diliyle yazılmıştır. Çalışma, Türkiye dış referans fiyatlandırma politikasının simülasyonla incelendiği ilk çalışmadır, dünya literatüründe sayılıdır. Sonuç olarak, jenerik ilaç etkisinin tüm ülkeler için %42 azalışla en hızlı fiyat düşüşüne sebep olduğu, revizyon süresi ve kaynak ülke sepeti arttıkça ilaç fiyat düşüşlerinin arttığı gözlemlenmiştir. Türkiye için, hesaplama metodu 'ortalama' seçildiğinde; Temel senaryoya göre, %36 artış ile en çok fiyat artışı gösterdiği ve jenerik ilaç etkisinin %50, en hızlı azalışla, referans fiyatı etkilediği gözlemlenmiştir. Hipertansiyon ilaç fiyatlarının 2022 yılı tahmininde, beklenen max fiyatların, güncel 2022 fiyatlarına yakın olduğu gözlemlenmiştir.