Gastroenteroloji servisinde klinik eczacının etkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KLİNİK ECZACILIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CENGİZHAN CEYLAN

Danışman: OMURTAG Gülden Zehra

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Multidisipliner hasta bakım ekibinde yapılan klinik eczacılık hizmetleri ile ilaçla ilgili sorunların (İLİS) tespit edilerek tedavi sürecinin iyileştirildiği bilinmektedir. Bu çalışmada gastroenteroloji servisinde, klinik eczacı tarafından İLİS'ın tespit edilmesi ve öneri yapılması hedeflenmiştir. Ayrıca doktorlar tarafından önerilerin kabul oranı da değerlendirilmiştir. İki fazda sürdürülen çalışmanın ilk bölümünde 15.06.2018 ile 15.02.2019 tarihleri arasında gastroenteroloji servisinde yatan, en az 1 ilaç kullanan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 80 hasta, çalışma grubu olarak dahil edilmiştir. Çalışma grubu için klinik eczacı vizitlere katılarak İLİS'i tespit edip çözümlerine yönelik önerilerde bulunmuştur. Çalışmanın ikinci fazı olan gözlemsel dönemde kontrol grubu olarak 01.03.2019 ile 06.06.2019 tarihleri aralığında yatan 80 hasta seçilerek hastane sisteminden alınan verilerinden sadece İLİS tespiti yapılmıştır. İLİS, Avrupa Farmasötik Bakım Ağı'nın versiyonuna (PCNE V9.1) göre sınıflandırılmıştır. Çalışma grubunda hasta başına ortalama 1,7 olmak üzere toplam 136; kontrol grubunda ise hasta başına ortalama 0,57 olmak üzere toplam 46 İLİS tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışma grubundaki İLİS'lerin 59'u tedavinin etkililiği ile ilgiliyken; 61'i tedavinin güvenliliği ile ilgilidir. Kontrol grubunda tespit edilen İLİS'lerin 21'ini tedavinin etkililiği ile ilgili sorunlar; 12'sini ise tedavi güvenliliği ile ilgili sorunlar oluşturmaktadır (p<0,05). Yapılan önerilerin %65'i hekim düzeyinde, %49'u ilaç düzeyinde yapılmıştır. Tüm önerilerin %97'si (n=133) sağlık ekibi tarafından kabul edilmiştir. Kontrol grubunda İLİS'lerin sayısı anlamlı derecede azalmıştır. Sonuç olarak gastroenteroloji servisinde İLİS'in tespit edilmesi ve önlenmesinde klinik eczacının önemi gösterilmiştir. Klinik eczacının multidisipliner hasta bakımı ekibine entegrasyonu farmasötik bakımın geliştirilmesine, tedavi optimizasyonuna ve yaşam kalitelerinin artırılmasına olanak verecektir.