Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan bireylerin ebeveynleriyle tipik gelişim gösteren bireylerin ebeveynlerinin otizmle ilgili farkındalıkları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİL İBRAHİM BOZDOĞAN

Danışman: GÜNHAN ŞENOL Nazmiye Evra

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış bireylerin ebeveynleri ile tipik gelişim gösteren bireylerin ebeveynlerinin, otizmin özellikleri ve nedenlerine ilişkin fikirleri, erken müdahalenin önemiyle ilgili farkındalıkları, otizmli çocukların güçlü ve zayıf yönleri ile destek alınması gereken durumlar ve alanlar konusundaki farkındalıkları ve otizmli bireylerin yaşadıkları zorluklara yönelik görüşleri incelenmiş ve bu iki grupta yer alan ebeveynlerin bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma online ortama aktarılmış anket formunun OSB tanısı olan ve tipik gelişim gösteren bireylerin ebeveynlerine iletilmesi ile uygulanmıştır. Katılımcı grubu, 19-61 yaş aralığındaki 242 anne ve babadan oluşmaktadır. Çalışmaya otizm tanılı çocuğu olan 164 ve tipik gelişim gösteren çocuğu olan 78 ebeveyn dahil edilmiştir. Araştırmada kullanılması için "Demografik Bilgi Formu ve Otizm Farkındalık Anketi" ile "Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu" olmak üzere, ebeveynler tarafından doldurulması gereken 2 adet form araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde iki gruptaki ebeveynlerin arasında otizme yönelik bilgi ve görüşleri açısından anlamlı farklar bulunmuştur. Ebeveynlerin farkındalık düzeylerinin kısmen yeterli olduğu gözlenmiştir. Otizm tanısı alan çocuğa sahip ebeveynler ile tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerin farkındalık düzeylerine bakıldığında ise aralarında yüksek düzeyde bir farkın olmadığı görülmüştür. Otizm tanısı alan çocuğa sahip ebeveynler sadece otizme yönelik göz teması, rutinler, tedavi, eğitim, matematik ve hafıza alanlarındaki sorulara tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerden daha fazla doğru cevap vermiş, ancak bu oranların ortalamaya yakın olduğu saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Ebeveyn farkındalığı, otizm spektrum bozukluğu, otizm spektrum bozukluğu tanılı bireyler, tipik gelişim gösteren bireyler.