APEHQ' nun (İştah ve yeme alışkanlıkları ölçeği) Türkçe adaptasyonu, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİLİŞSEL REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİDRENUR ASLAN
Danışman: ERKAN OĞUL Özden
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeme paternindeki değişimler çeşitli demans sendromlarında değişen sıklıklarda görülmekle birlikte bazı demans türleri için de ayırt edici, spesifik klinik özelliklerden birisi olarak kabul edilmektedir. Ancak bu spesifik problemin, klinikte objektif olarak ve ayrıntılı bir şekilde değerlendirmesini sağlayabilecek herhangi bir Türkçe standardize test bulunmamaktadır. Appetite and Eating Habits Questionnaire (APEHQ) kapsamlı bir şekilde yeme bozukluklarının hem şiddetini hem de sıklığını ayrı ayrı değerlendirmektedir. Ölçek yutma problemleri, iştah değişimi, yeme alışkanlıkları, yiyecek tercihi ve diğer oral davranışlar olmak üzere 5 ana başlık altında toplam 34 maddeden oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı APEHQ' nun Türkçe versiyonunun geçerlik-güvenirliğini araştırmak ve klinikte kullanılmak üzere bir değerlendirme aracı kazanmaktır. Çalışmaya Medipol Mega Hastaneler Kompleksi Nöroloji Polikliniği' ndeki 32' si FTD 12' si AH tanısı olan toplam 44 hasta ve 30 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Ölçeğin güvenirliğinin incelenmesinde İç tutarlılık-Cronbach Alpha Katsayısı ve Test-Tekrar Test Güvenirliği gibi istatiksel yöntemlere başvurulmuştur. İki uygulamanın birbiri ile ilişkisi Pearson Korelasyon analizi ile araştırılmıştır ve korelasyon katsayıları yutma r=,988, iştah r=,985, yeme alışkanlıkları r=,979, yiyecek tercihi r=,966 ve diğer oral davranışlar r=,994 olarak saptanmıştır. Geçerliğin incelenmesinde ise ayırt edici geçerlik ve eşzaman geçerliği yöntemlerinden yararlanılmıştır. Eşzaman geçerliği için Nöropsikiyatrik Envanter (NPE) kullanılmıştır. NPE iştah/yeme alışkanlıkları alt boyutu ile; APEHQ yutma (r= ,433; p<0,01), iştah (r=607; p<0,01), yeme alışkanlıkları (r=,450; p<0,01), yiyecek tercihi (r=,441; p<0,01) ve diğer oral davranışlar (r=,480; p<0,01) pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili bulunmuştur. Çalışmamızın bulguları ışığında, APEHQ' nun Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ve bilimsel / klinik çalışmalarda bu ölçekten yarar sağlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Alzheimer hastalığı, Frontotemporal demans, geçerlik, güvenirlik, yeme alışkanlığı