Parkinson hastalığının evreleri ile farklı görsel - uzamsal becerilerin ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİLİŞSEL REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENA CAN
Danışman: YILDIRIM Erol
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:PARKİNSON HASTALIĞININ EVRELERİ İLE FARKLI GÖRSEL-UZAMSAL BECERİLERİN İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ Parkinson hastalığı, motor ve motor olmayan semptomları olan ve yaygın bir nörodejeneratif hastalıktır. Motor olmayan semptomlar; ön planda yürütücü işlevler ve görsel-uzamsal yetilerde bozulmalar olmak üzere dikkat, bellek, dil gibi yeti kümelerindeki bozulmalardan oluşmaktadır. Görsel-uzamsal yetilerdeki bozulmalar Parkinson hastalığında görülen dopaminerjik dengesizliklerle açıklanamadıkları için son zamanlarda özellikle dikkat çekmektedir. Bu araştırmada Parkinson hastalığı evreleri ile görsel-uzamsal yetilerdeki bozulmalar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Medipol Mega Hastaneler Grubu Nöroloji polikliniğine daha önce başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 60 Parkinson hastalığı-hafif bilişsel bozukluk (PH-HBB) ve 66 Parkinson hastalığı demansı (PH-D) hastası ve veri havuzunda bulunan 32 sağlıklı katılımcının verileri dahil edilmiştir. Araştırmada; görsel bellek WMS-görsel üretim alt testiyle; görsel-uzamsal beceriler ise Benton Çizgi Yönü Belirleme Testi ve Benton Yüz Tanıma Testiyle; duygu-durum ise Geriatrik Depresyon Ölçeği, Nöropsikiyatrik Envarter ve Klinik Demans Derecelendirme Ölçeğiyle; bilişsel tarama ise Standardize Mini Mental Test ile değerlendirilmiştir. Hasta grubun görsel-uzamsal becerilerine ilişkin nöropsikolojik test puanları sağlıklı gruba göre daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca, PH-D tanısı almış olan klinik grubun görsel-uzamsal becerilerine ve görsel bellek performanslarına ilişkin test puanları PH-HBB grubuna kıyasla daha düşük olduğu (p<,05) görülmüştür. Hasta gruplarında hastalığın erken ya da geç başlangıçlı olmasının bilişsel bozulmayı etkilemediği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, Parkinson hastalığı ön tanısı olan kişilerin nöropsikolojik değerlendirilmesinde görsel-uzamsal becerilerin daha duyarlı ölçüm araçlarıyla değerlendirilmesi Parkinson hastalığı evrelerine ilişkin daha ayrıntılı bilgi verebileceği düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: Bilişsel işlev bozuklukları, Görsel uzamsal işlevler, Parkinson hastalığı, PH-D, PH-HBB