Parkinson hastalığı demans, alzheimer hastalığı demans ve lewy cisimcikli demans'ta kognitif fonksiyonların olaya-ilişkin EEG beyin osilasyonları ile incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SİNİR BİLİM ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU YILDIRIM

Eş Danışman: GÜNTEKİN Bahar, HANOĞLU Lütfü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

En yaygın görülen demans türlerinden Alzheimer hastalığı demansı (AH-D), Parkinson hastalığı demansı (PH-D) ve Lewy cisimcikli demansın spesifik patolojik süreçleri ve lezyonları olduğundan farklı tedaviler gerektirir. Dolayısıyla, bu üç demans türünün ayırıcı tanısı ve hastalığının izlenmesi oldukça önemlidir. AH-D, PH-D ve LCD'de kognitif süreçlerdeki değişikleri Olaya-ilişkin Osilasyonlar ile araştıran sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır ve bu çalışmalarda yalnızca bir demans grubu sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmıştır. Bundan yola çıkarak çalışmamızda AH-D, PH-D ve LCD'de kognitif süreçlerin sağlıklılardan nasıl farklılaştığını, bu demans gruplarını karşılaştırarak aralarındaki farklılıkları tespit etmek ve EEG dinamiklerinin davranışsal verilerle korelasyonlarını araştırmayı amaçladık. Bu çalışma kapsamında 20 AH-D, 20 PH-D ve 17 LCD hastası ve 20 sağlıklı yaşlı kontrolün nöropsikolojik değerlendirmeleri ve görsel-işitsel kognitif paradigma sırasında 32 kanaldan EEG kayıtlaması gerçekleştirildi. Delta, teta, alfa ve beta frekans bantlarında olaya-ilişkin güç spektrumu ve faz kitlenmesi analizi yapıldı. Ayrıca, katılımcıların olaya-ilişkin EEG yanıtları ve nöropsikolojik değerlendirme skorları arasında korelasyon analizleri yapıldı. Bu çalışma sonucunda PH-D ve LCD gruplarında daha belirgin olmak üzere AH-D, PH-D ve LCD hastalarında olaya-ilişkin delta-teta yanıtlarında; PH-D ve LCD'de alfa ve görsel beta yanıtlarında; AH-D'de ise işitsel beta yanıtlarında azalma olduğu tespit edildi (p<0,05). Ayrıca; frontal, santral ve oksipital delta-teta yanıtları ile SMMT, Öktem-SBST ve kategorik-fonemik akıcılık skorları arasında; frontal ve santral alfa ve oksipital beta yanıtları ile SMMT, Öktem-SBST ve kategorik-fonemik akıcılık skorları arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü. Sonuç olarak; PH-D ve LCD hastaları azalmış olaya-ilişkin delta ve teta yanıtları ile AH-D hastalarından farklılaşmaktadır. PH-D ve LCD hastalarının ise olaya-ilişkin EEG beyin osilasyonları benzerdir.