Sigara ile ilişkili periodontal hastalıkta trimetilamin N-oksit (TMAO) seviyelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PERİODONTOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İPEK BAL
Danışman: Nur Balcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Trimetilamin N-oksit (TMAO), kardiyovasküler hastalıklar gibi sistemik hastalıkların yanı sıra enflamatuvar mekanizmalarda da rol oynayan önemli bir bileşendir. Bu çalışmanın temel amacı, periodontitisli ve periodontal sağlıklı bireyler arasındaki tükürük ve serum TMAO düzeylerini, sigara içme durumu açısından değerlendirmek ve bu moleküllerin periodontal iltihabi süreçle olan ilişkisini incelemektir. Çalışmaya sistemik olarak sağlıklı dört farklı grup dahil edilmiştir: sigara içmeyen periodontal sağlıklı (NS-Kontrol; n = 25), sigara içmeyen Evre III Derece B periodontitis (NS-Periodontitis; n = 25), sigara içen periodontal sağlıklı (S-Kontrol; n = 25) ve sigara içen Evre III Derece C periodontitis hastaları (S-Periodontitis; n = 25). Çalışma kapsamında, periodontal parametreler kaydedilmiş ve sıvı kromatografisi–kütle spektrometrisi (LC-MS/MS) yöntemi kullanılarak tükürük ve serum örneklerinde TMAO düzeyleri ölçülmüştür. Tümör nekroz faktör alfa (TNF-α) düzeyleri ise Enzim Bağlantılı İmmünosorbent Deneyi (ELISA) yöntemiyle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, sigara içen periodontitis grubunda tükürük TNF-α ve TMAO düzeylerinin, diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğunu göstermiştir (sırasıyla p < 0.001 ve p = 0.003). Ayrıca, sigara içen periodontitis grubunda serum TMAO düzeyleri de sigara içmeyen kontrol grubu ve sigara içmeyen periodontitis grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. TMAO ve tükürük akış hızı (TAH) oranı, sigara içen periodontitis grubunda diğer gruplara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra, tükürük TMAO düzeyleri ile TNF-α arasında güçlü bir pozitif korelasyon saptanmıştır (r = 0.892, p < 0.001). Bu bulgular, TMAO ve TNF-α'nın sigara kullanımının etkisiyle birlikte periodontitisin enflamatuvar mekanizması üzerinde önemli bir rol oynadığını ortaya koyabilir. Bu çalışma, periodontitisin kardiyovasküler hastalıklar gibi sistemik hastalıkların patogenezinde nasıl bir etkiye sahip olabileceğine dair yeni bilgiler sunmaktadır.