Unilateral diz üstü amputelerde mikroişlemcili ve mekanik diz eklemli protezlerin mobilite düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ORTEZ-PROTEZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA GÜLTEKİN
Danışman: ALGUN Zeliha Candan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma mikroişlemcili diz eklemi ile mekanik diz eklemi kullanılan diz üstü protez kullanıcılarında mobilite düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla planlandı. Çalışmaya travma nedeni ile unilateral diz üstü amputasyonu olan, yaşları 20-60 yıl arasında, en az 1 yıldır protez kullanan bireyler gönüllülük esasıyla dahil edildi. Bireyler mikroişlemcili ve mekanik diz eklemli diz üstü protez kullanıcıları olmak üzere iki gruba ayrıldı. Çalışmaya dahil edilmesi uygun görülen bireyler, demografik veriler ve proteze ait bilgiler açısından değerlendirildi. Mobilite düzeyinin belirlenmesi için Alt Ekstremite Protez Kullanıcıları Mobilite Anketi ölçeğinin 12 soruluk kısa formu ve yaşam kalitesi için Trinity Amputasyon ve Protez Deneyim Ölçeği TAPES kullanıldı. Çalışmaya 35 mikroişlemcili ve 28 mekanik diz eklemli diz üstü protez kullanan birey katıldı. Demografik değerlendirme sonuçları her iki grup arasında karşılaştırıldığında fark bulunmadı (p>0.05). Mikroişlemcili diz eklemli protez kullanan grupta amputasyondan itibaren geçen süre daha kısa, fantom ağrısı varlığı daha fazla bulundu (p 0.05), aktivite kısıtlılığı ve protez ile memnuniyet alt skorlarında ve toplam TAPES skoru açısından mikroişlemcili diz eklemli diz üstü protez kullanan bireylerin skorlarının daha yüksek olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç olarak; kullanılan protezin diz ekleminin bireylerin yaşam kalitesi ve mobilite düzeyi üzerinde etkisi olduğu gösterilmiştir. Mikroişlemcili diz eklemi kullanan bireylerde, mobilite düzeyinin daha iyi olduğu, yaşam kalitesinin parametrelerinde aktivite kısıtlaması ile ilgili olan alt skorlarının ve protez ile memnuniyetin daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: diz üstü amputasyon, mikroişlemcili diz eklemi, mekanik diz eklemi, mobilite, yaşam kalitesi