COVID-19 pandemisi nedeniyle yenidoğan yoğun bakım ünitelerine getirilen ziyaretçi kısıtlaması uygulamasının taburculuk sonrası dönemde anne sütü ile beslenme durumu üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN SULTAN ALTAY
Danışman: KARABAYIR Nalan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çin'in Wuhan kentinde 2019 yılında Aralık ayında yeni tip bir koronavirüs (SARS-Cov2) hastalığı ortaya çıkmış ve hafif semptomlarla seyredebildiği gibi ölüme yol açan şiddetli pulmoner patolojilerle de tüm dünyaya hızlıca yayılan bir salgın olmuş; korku, endişe ve panik yarattığı gibi sıkı karantina ve sosyal mesafe gibi önlemlerin uygulanmasıyla aşı bulunana kadar hastalığın sağlıklı kişilere bulaşması önlenmeye çalışılmıştır. Bu süreçte insan ilişkileri ve sosyal hayat ani bir şekilde kesintiye uğrayıp uzun vadeli sonuçlara yol açacak şekilde etkilendiği gibi, hastanelere de kısıtlama uygulamaları getirilmesiyle birlikte hastalar sevdiklerinden uzak kaldı. Doğum en önemli yaşam olaylarından biri olarak algılanmasına rağmen, Covid-19 salgını sürecinde hastaneler doğum sırasında eşlerin yanlarında bulunmasına izin vermedi ve doğum sonrası serviste ziyaretçilere de kısıtlama getirildi. Acil sağlık durumu olan bu salgın döneminde, yenidoğan bebeklerin hasta olması ve yoğun bakım ihtiyacı olmasının neden olduğu ayrılık sürecinin yanında, pandemi nedeniyle yenidoğan yoğun bakım ünitelerine günde sadece bir ziyaretçi alınması veya hiç ziyaretçi alınmaması şeklindeki uygulamalar ebeveyn ile yenidoğan arasında ömür boyu sonuçları olabilecek bağlanma sorunları yaratabilir; ailelerin evde karantina nedeniyle hem bebeğinden hem de sosyal hayattan ve diğer aile bireylerinden izole olması ile de ebeveyn psikososyal komplikasyonlarına ve depresyona yol açabilir. Türkiye'de 11 Mart 2020'de ilk vakanın açıklanmasından sonra hem bebekleri hem de sağlık çalışanlarını korumak için, ayrıca bebeklerin sağlığı için hizmet veren kişi sayısında azalma olmaması ve sağlık hizmetinde aksama yaşanmaması adına bizim de ünitemize, birçok hastanede ve servislerde yapıldığı gibi ziyaretçi kısıtlaması uygulaması getirildi. Bu kapsamda hiçbir anneye bebeğinin yatış süresi boyunca bebeği ziyaret etmesine, kanguru bakımı uygulamasına ve bebeğini emzirmesine izin verilmedi. Çalışmamız Covid-19 salgınının dünya çapında yarattığı etkiyle birlikte pandeminin ilk dalgası döneminde İstanbul Medipol Üniversitesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'ne getirilen ziyaretçi kısıtlılığının, bu dönemde üniteye yatan bebeklerin taburcu edildikten sonraki anne sütü alma başarılarını etkileyip etkilemediğini göstermek amacıyla yapılmıştır. Pandeminin ilk üç aylık döneminde yatan ve yatışları süresince anneleri tarafından hiç ziyaret edilmeyen geç preterm ve term bebekler görüş yok grubu olarak adlandırılıp çalışma grubunu, pandemiden hemen önceki son üç aylık dönemde yatan ve yatışları boyunca anneleri tarafından emzirilip kanguru bakımı alan geç preterm ve term bebekler tam zamanlı görüş grubu olarak adlandırılıp kontrol grubunu oluşturmuşlardır. Çalışma grubuna ait 50 bebeğin taburculuktan sonraki süreçte anne sütü alma başarısı oranı %67,2 (n=29), kontrol grubuna ait 58 bebeğin taburculuktan sonraki süreçte anne sütü alma başarısı oranı %58,0 (n=29) olarak saptanmıştır. Her iki grubun taburculuk sonrası anne sütü alma oranları arasında herhangi bir fark saptanmamıştır (p=0,191). Ancak gestasyonel yaşa göre analiz edildiğinde çalışma grubu term bebeklerinin (n=32) taburculuk sonrası anne sütü alma başarısı oranı %59,4 (n=16), kontrol grubu term bebeklerinin (n=30) ise taburculuk sonrası anne sütü alma başarısı oranı %76,4 (n=23) olarak analiz edilmiş ve çalışma grubu term bebeklerinin kontrol grubu term bebeklerine göre taburculuk sonrası anne sütü alma başarılarının düştüğü (p=0,046); çalışma grubu geç preterm bebeklerinin (n=18) taburculuk sonrası anne sütü alma başarısı oranı %55,6 (n=10), kontrol grubu term bebeklerinin (n=28) ise taburculuk sonrası anne sütü alma başarısı oranı %57,1 (n=16) olarak analiz edilmiş ve her iki grubun geç preterm bebeklerinde taburculuk sonrası emme başarılarında anlamlı bir fark saptanmadığı görülmüştür (p=0,202).