Yıkıcı deprem sonrası sağlık hizmetlerinin etkililiğinin artırılmasına yönelik strateji önerileri: Derinlemesine mülakat ve AHP yaklaşımlarıyla Türkiye için bir uygulama
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEFER AYGÜN
Danışman: Yeter Uslu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, deprem sonrası akut dönemde ikinci basamak sağlık hizmeti sunan sağlık tesislerinin yönetim süreçlerinde aktif rol alan yöneticilerle nitel görüşmeler gerçekleştirilerek, yaşadıkları sorunların tespit edilmesi ve bu sorunların AHP ve Bulanık AHP yöntemleri ile öncelliklendirilmesidir. Ek olarak elde edilen verilerle stratejik çözüm önerileri sunulması da amaçlanmaktadır. Bu araştırma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerden etkilenen 10 ilden Kahramanmaraş (Elbistan Devlet Hastanesi/9. sağlık hizmet bölgesi), Hatay (Dörtyol Devlet Hastanesi/13. sağlık hizmet bölgesi) ve Malatya'ya da (Malatya Battalgazi Devlet Hastanesi/4. sağlık hizmet bölgesi) bulunan 2. basamak sağlık hizmeti sunan tesislerde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada "İki aşamalı bir araştırma" deseni kullanılmıştır. İlk aşamasında nitel, ikinci aşamasında ise nicel yöntemler kullanılmıştır. Araştırmanın evreni bahsi geçen depremde 2. basamak sağlık hizmeti sunan bütün sağlık tesisleridir. Örneklem grubu ise amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu kapsamda toplamda 17 yönetici ile görüşme yapılmıştır. Veri toplama tekniği olarak bireysel görüşme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler için MAXQDA 2024 Pro programı kullanılarak yönlendirilmiş içerik analizi yapılmıştır. Nihai olarak 9 farklı kriter tespit edilmiştir. Nicel aşamada, nitel aşamada belirlenen kriterler, deprem sonrası aktif görev almış 5 farklı yöneticiden görüş alınarak AHP ve Bulanık AHP yöntemleriyle önceliklendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre en etkili kriterler sırasıyla; deprem sonrası hastane operasyonları ve yönetimi, altyapı ve teknik durumlar, hastane afet ve acil durum planlaması, lojistik ve malzeme yönetimi, personel yönetim süreci, iletişim ve iş birliği süreci, cenaze kimliklendirme ve güvenlik süreci, hasta ve hasta yakını ilişkileri ve sosyal medya etkisi olarak belirlenmiştir. Araştırmada, tespit edilen kriterlerin belirlenen öncelikleri çerçevesinde öneriler aktarılmıştır.