Postmenopozal kadınlarda serum ferritin düzeyinin beslenme ve obezite ile ilişkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMANUR ÖZYÜREK

Danışman: ERSOY Gülgün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Menopoz kadınların hayatında yaşlanma ile birlikte doğal olarak gelişen önemli bir geçiş dönemidir. Postmenopozal kadınlarda, değişen metabolizma nedeniyle kronik hastalıkların görülme riski artar. Vücutta demir durumunun göstergelerinden biri olan ve çeşitli işlevlerde önemli rol oynayan serum ferritin düzeyi ile kronik hastalıklar ve obezite arasında ilişki bulunmuştur. Bu araştırmanın amacı; postmenopozal dönemdeki kadınlarda, serum ferritin düzeyinin beslenme ve obezite ile ilişkisinin araştırılmasıdır. Araştırmaya, Haziran-Aralık 2019 tarihleri arasında Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye polikliniğine başvuran, yaşları 45 ile 65 yaş aralığında, 110 kadın birey dahil edilmiştir. Araştırma verileri bireylerin tanımlayıcı bilgileri, biyokimyasal bulguları ve antropometrik ölçümleri, besin tüketim kaydı ve demir yönünden zengin besinlerin tüketim sıklıklarını içeren anket formu aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 56,9±6,96 yıldır. Bireylerin HbA1c ve total kolesterol düzeyleri ortalamaları sırasıyla %7,6±2,16 ve 217,6±51,19 mg/dL'dir. Serum ferritin düzeyi ortalamaları 44,6±45,44 ng/mL'dir. VKİ ortalamaları 31,2±5,43 kg/m2 olup, %31,8'i birinci derece obez kategorisindedir. Çalışma popülasyonunun günlük ortalama enerji alımı 1240±447 kkal, demir alımları 8,1±3,10 mg'dır. Bireylerin %37'si haftada 1 kez kırmızı eti tek başına tüketmektedir. Araştırma sonucunda, bireylerin LDL kolesterol düzeyi ile serum ferritin düzeyi pozitif yönde ilişkili bulunmuştur (p=0,009). Serum demir düzeyi düşük olan grupta HbA1c düzeyinin anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,044). VKİ kategorilerine göre ise serum demir göstergeleri dağılımı arasında istatistiksel olarak farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Kırmızı et tüketim sıklığı ile serum ferritin düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0,025). Serum demir göstergelerinin postmenopozal dönemde de beslenme, obezite ve kronik hastalıklar ile ilişki olduğu ve takibinin gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.