Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda glutensiz ve kazeinsiz diyetin gastrointestinal semptomlara etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEVVAL TEKKELİ
Danışman: ERSOY Gülgün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklar, beslenme sorunlarını ve gastrointestinal sistem semptomlarını normal gelişmekte olan çocuklara göre sık yaşamaktadır. Davranışsal ve gastroinstestinal semptomları (GİS) iyileştirmek amacıyla uygulanan beslenme müdahalelerinden biri glutensiz-kazeinsiz diyet (GFCF)'tir. Bu çalışmanın amacı; OSB'li çocuklarda GFCF diyetinin GİS semptomlarına etkisini incelemektir. Çalışmaya 27 gönüllü OSB'li çocuk katılmış, ebeveyn ve çocuğun tanımlayıcı özellikleri, beslenme durumu sorgulanmış, GİS semptomları izlem formu, Otizm Öğün Davranış Kısa Ölçeği (BAMBI), Otizmde Yaşam Kalitesi Anketi-Ebeveyn Sürümü (OYKA-E) uygulanmıştır. Uygulanan formlar çalışma sonrası tekrarlanmıştır. GFCF diyet (n=12), kontrol grubu olarak (n=15) ayrılan katılımcıların yaş ortalaması 6,50±2,39, 5,33±1,71 yıldır ve %36,3'ü obez, %33,3'ü hafif şişmandır. GFCF diyet grubunun %58,3'ü, kontrol grubunun %66,7'si GİS semptomlarının bir veya birkaçını yaşamakta ve diyet sonrası konstipasyon, karın ağrısı, gaz, dışkıda sindirilmemiş yiyecek parçaları görülen OSB'li çocuk sayısı azalmıştır. Karın ağrısı, konstipasyon, gaz görülen çocuk sayısı sırasıyla 7'den 3'e, 8'den 3'e, 6'dan 3'e düşmüş ve dışkıda sindirilmemiş yiyecek parçaları görülen 5 çocuğun hiçbirinde bu sorun görülmemiştir. Azalan GİS semptomlarının öğün davranışı ve beslenme sorunlarını etkilemediği belirlenmiştir. GFCF diyeti sonrası OSB'li çocukların öğün davranışı ve beslenme sorunlarını daha az yaşadığı bulunmuştur. GFCF diyet grubunun diyet sonrası karbonhidrat ve kalsiyum alımları istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştır (p 0,05). GFCF diyetinin GİS semptomlarını iyileştirici etkisi olabileceği, ebeveynlerin diyetisyen danışmanlığında çocukların büyüme ve gelişmesi izlenerek, gerekli besin destekleri yapılarak diyeti sürdürmeleri gerektiği sonucuna varılmıştır.