Sağlık kuruluşlarında kurumsal risk yönetimi uygulamalarının analitik hiyeraşi süreci (AHP) ve bulanık AHP modeli ile incelenmesi: Sağlık sektöründe bir alan araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Yönetimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESRİN TOPCU TARAKÇI
Danışman: Yeter Uslu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Çalışmamızın temel amacı, sağlık kuruluşlarında, literatüre dayalı çok yönlü risk unsurları tespit edilerek, kamu-özel sağlık sektöründe bu risklerin önemlilik düzeyleri ve farklılıklarını ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini İstanbulda faaliyet gösteren iki özel, bir devlet ve bir şehir hastanelerinde görev yapan yönetim kurulu üyeleri, biyomedikal müdürü, anlaşmalı kurumlar müdürü, hastane müdürü, başhekim, hemşirelik hizmetleri müdürü, idari hizmetler müdürü, insan kaynakları, finans, satınalma, bilgi işlem müdürlerinden oluşan toplam 32 kişi dahil edilmiştir. Söz konusu örneklem kümesi tespit edilirken yargısal örnekleme yoluna başvurulmuş olup, bu aşamada veri toplama yöntemi olarak da AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) anketi ile veriler yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Çalışmanın analiz kısmında Microsoft Excel programı ile Analitik Hiyerarşi Süreci (Analytic Hierarchy Process- AHP) ve Bulanık (Fuzzy) AHP modeli kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular; özel grub hastanelerin ana risk karşılaştırmalarında; insan kaynakları, klinik ve hasta güvenliği, finansal/mali, stratejik ve yasal risklerin yüzdelik değerlerinin fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca özel grub hastaneler marka, pazarlama teknolojik, çevresel ve doğal afetler, tedarikçi risk yüzdelerini diğer risklere göre düşük değerlendirmişlerdir. Özel grub hastanelerin kriter karşılaştırmalarında hizmet kalitesi, yönetim yetkinliği, saygınlık ve mali yapı yüksek önemde kriter olduğu görülmüştür. Ayrıca özel grub hastaneler etkinlik verimlilik, liderlik , hesap verebilirlilik kriterlerini düşük önemde değerlendirmişlerdir. Kamu Hastanelerinin ana risk karşılaştırmalarında klinik-hasta güvenliği, finansal/mali, insan kaynakları ve yasal risklerin yüzdelik değerlerinin fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca kamu hastanelerinde stratejik, çevresel riskler-doğal afetler, teknolojik, tedarikçi, marka ve pazarlama riskinin yüzde olarak diğer risklere göre düşük olduğu görülmüştür. Kamu hastaneleri kriterlerinde hizmet kalitesi ve hesap verebilirlilik yüksek önemde kriter olduğu görülmüştür. Ayrıca mali yapı,yönetim yetkinliği ve etkinlik-verimlilik kriterlerini yüksek değerlendirmişlerdir. Kamu hastaneleri saygınlık ve liderlik kriterlerini diğer kriterlere göre düşük değerlendirmişlerdir. Çalışmanın sonucunda yasal riskler (%25.9), klinik ve hasta güvenliği ile ilişkili riskle (%14.7), insan kaynakları riskleri (%11.1), çevresel riskler ve doğal afetler (%10.5), teknolojik riskler (%8.5), stratejik riskler (%8.1), pazarlama riski (%6.8), finansal/mali riskler (%6.1), marka riski (%5.6) ve tedarikçi riski (%2.5) önemlilik sırasına göre sıralanmıştır.