Yutmada oral motor değerlendirme ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlilik ve güvenilirliği: Pilot çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL YILMAZ
Danışman: TOPBAŞ Saime Seyhun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pediatrik popülasyonda hem gelişimsel gecikmesi olanlarda hem de tipik gelişim gösterenlerde beslenme ve yutma bozukluğu görülebilir. Yutma bozukluğu yaşamı tehdit eden sorunlara neden olabilir. Bu nedenle yutma fonksiyonunu klinik ortamda pratik bir şekilde değerlendirip gerekli yönlendirmeleri yapmak önemlidir. SOMA klinik değerlendirmede geçerli bir ölçektir. Ülkemizde beslenme esnasında yutmanın klinik değerlendirmesinde kullanılacak bir ölçeğe ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla SOMA'nın Türkçe'ye uyarlaması yapılmış, geçerlilik-güvenilirliği incelenmiştir. Türkçe'ye uyarlama çeviri-geri çeviri yöntemi ile yapılmış, beş dil ve konuşma terapistinin cevaplarına göre Kapsam Geçerlik İndeksi hesaplanmıştır (KGİ>0,80). Uyarlaması yapılıp "Yutmada Oral Motor Değerlendirme Ölçeği" adını alan ölçek serebral palsi, down sendromu, gelişim geriliği tanılı ve normal gelişim gösteren 50 çocuğa uygulanmıştır. Geçerliliğin incelemesinde; madde güçlük ve ayırt edicilik indeksleri hesaplanmış, madde çıkarmaya gerek olmadığı belirlenmiştir. Ölçüt geçerliliği için küme analizi yöntemi ve eşdeğer ölçüt olarak Karaduman Çiğneme Performans Skalası uygulanmış, Spearman korelasyon katsayısı hesaplanmıştır (r=0,989, p=0,000). Güvenilirlik için; test/tekrar test yöntemine göre aynı değerlendirmeci iki kez değerlendirme yapmış uyum yüzdesi ve kappa katsayısı hesaplanmıştır (uyum yüzdesi>%75, Kappa>0,61), gözlemciler arası güvenirlik yöntemine göre başka bir dil ve konuşma terapisti değerlendirme yapmıştır (uyum yüzdesi>0,63, Kappa katsayısı %79'unda 0,63'ün üzerindedir). İç tutarlılık katsayısı KR-20 değeri ile hesaplanmış ve 0.803-0.913 aralığında bulunmuştur. ROC analizine göre testin toplam skorunun duyarlılık (%88), özgüllük (%90), PPD (%84) ve NPD (%93) oranlarının yeterli, bununla birlikte alt kategorilerden bazılarının duyarlılık oranlarının düşük olduğu görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma YOMDÖ'nün geçerlilik-güvenilirliğinin değerlendirilmesi için pilot bir çalışmadır.