Silikon protez kulanıcılarının yaşam kalitesi, psikososyal uyum ve fonksiyonelliğin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ORTEZ-PROTEZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYTÜL DURMUŞ
Danışman: ATILGAN Esra
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Parsiyel el ve ayak amputasyonu olan bireyler çeşitli aktivite kısıtlamalarına, mobilite sorunlarına, fonksiyonel yaşamda eksikliklere ve estetik kaygı ile birlikte yaşamlarında ciddi psikolojik zorluklara yol açmaktadır. Bu psikolojik sıkıntılar zamanla bireylerde sosyal yaşama uyum sağlamada sorunlara sebep olmaktadır. Parsiyel amputasyon geçiren kişilere silikon protez önerilmektedir. Bu sebeple parsiyel amputasyon geçiren kişilere uygulanacak olan protezler, ampute bireylerin hayatlarının kolaylaşmasında büyük bir öneme sahiptir. Bu çalışma, parsiyel el ve ayak amputasyonu geçiren ve silikon el veya ayak protezi kullanan kişilerin yaşam kalitesi, psikososyal uyumunu ve fonksiyonelliğini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Çalışmaya parsiyel el-ayak veya parmak amputasyonu geçiren 32 kişi dahil edildi. Silikon el veya parmak protezi kullanan 13 birey (Grup 1) ve silikon ayak veya parmak protezi kullanan 19 birey (Grup 2) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Değerlendirmeler; ağrı için seviyesi Görsel Analog Skala (GAS), fonksiyonel kapasite için Trinity Amputasyon ve Protez Deneyimleri Ölçekleri (TAPES), yaşam kalitesi için Notthingham Sağlık Profili (NSP) anketleri ile yapıldı. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edildi. Elde edilen sonuçlara göre, TAPES açısından değerlendirildiğinde Grup 1 katılımcılarının Grup 2'ye göre fonksiyonel kısıtlama alt ölçeklerinde anlamlı farkları olduğu görüldü (p<0,05). NSP'nin bütün alt ölçeklerinde ise ikinci grup birinci gruba kıyasla anlamlı fark olduğu görüldü. Çalışmada, katılımcıların silikon protez kullanımının her iki grubu da olumlu etkilediği bulundu. Silikon el veya parmak protezi kullanan bireylerin, silikon ayak veya parmak protezi kullanan bireylere göre psikososyal uyum, yaşam kalitesi ve fonksiyonelliklerinin daha iyi olduğu bulundu. Bu durumun elin görselliğinin fazla olması ve bireylerde tam bir benlik imajı oluşturmasından dolayı ortaya çıktığını savunmaktayız. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonellik, parsiyel amputasyon, psikosoyal uyum, silikon protez, yaşam kalitesi