Erişkin tip DEHB'de sosyal kognisyon ve yürütücü işlevlerin ilişkisinin elektrofizyolojik yöntemle araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SİNİR BİLİM ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE RUŞEN
Eş Danışman: GÜNTEKİN Bahar, HANOĞLU Lütfü
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ERİŞKİN TİP DEHB'DE SOSYAL KOGNİSYON VE YÜRÜTÜCÜ İŞLEVLERİN İLİŞKİSİNİN ELEKTROFİZYOLOJİK YÖNTEMLE ARAŞTIRILMASI Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), okul öncesi dönemde başlayan ve hayat boyu devam eden nörolojik bir hastalıktır. DEHB'nin, dikkat eksikliğinin ön planda olduğu tip, hiperaktivitenin ön planda olduğu tip, kombine tip olmak üzere üç alt tipi bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan hastaların sosyal kognitif fonksiyonlarının sağlıklı bireylere göre nasıl değişiklik gösterdiğini EEG olaya ilişkin beyin osilasyonları yöntemini kullanarak incelemektir. Çalışmamızda 18-50 yaş aralığında 10 adet DEHB'li ve 10 adet sağlıklı kontrol olmak üzere iki grup katılımcı alınmıştır (N=20). Katılımcılara Nöropsikometrik Testler ve takiben Duygusal Seyrek Uyaran Paradigması verilerek EEG çekimi uygulanmıştır. Duygusal Seyrek Uyaran Paradigması'nda iki farklı uygulama gerçekleştirilmiştir. Birinci uygulamada katılımcılardan nötr yüzler içeresinden kızgın yüzleri ayırt etmesi istenmiş, ikinci uygulamada katılımcılardan nötr yüz ifadeleri arasından mutlu yüz ifadelerini ayırt etmeleri istenmiştir. Teta (4-7 Hz) ve alfa (8-13 Hz) frekans aralıklarında faz kilitlenmesi analizi gerçekleştirilmiş ve gruplar ANOVA istatistiksel analizi ile karşılaştırılmıştır. Araştırmamız sonucunda DEHB'li bireylerin nöropsikometrik testlerde gösterdiği çalışma belleği ve sürdürülebilir dikkat performansları sağlıklı kontrollere oranla düşük bulunmuştur. DEHB'li katılımcıların alfa faz kilitlenmesi değerleri negatif yüz ifadesi içeren uyaranlar karşısında sağlıklı kontrollerden düşük bulunmuştur (F(1, 18)=4.594 p = .046, eta2= .203). Gruplar arasında alfa yanıtlarında negatif yüz ifadesi için açığa çıkan bu farkın pozitif yüz ifadesi algılama sırasında açığa çıkmadığı görülmüştür. Tüm bu bulgular Erişkin Tip DEHB olan bireylerin gelişimsel bazda çocukluk çağından farklılaştığı, sosyal uyum için bilişsel ve emosyonel açıdan sağlıklı bireylere göre farklı stratejiler geliştirdiği yönünde yorumlanmıştır.