Siyâset-i şer'iyye açısından ta'zîr cezaları ve Osmanlı Devleti XVII. yüzyıl uygulaması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH MUSAB ŞAHİN

Danışman: AYDIN Mehmet Akif

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ta'zîr cezaları İslam ceza hukuku pratiğinin büyük bir kısmını teşkil eder. Bu sebeple, ta'zîr cezalarının takdiri niteliği vurgulanarak farklı görüşler ileri sürülmüştür. Ta'zîr cezalarının belirlenmesindeki takdir hakkının sınırsız olmadığını ileri sürenlerle keyfiliğin varlığını ileri süren yazarlar arasındaki gerilimin çözüm noktası ise siyâset-i şer'iyye kavramıdır. Bu çalışma kapsamında ta'zîr cezalarının özelliklerinin klasik literatür ve onun etkisinde gelişen modern eserlerdeki tasnifle incelenmesinin yerine, siyâset-i şer'iyye eserlerindeki ta'zîr cezalarıyla ilgili konuların gündeme getirilmesi amaçlanmıştır. İlk bölüm klasik ve modern literatüre bağlı olarak ta'zîr cezalarıyla ilgili temel konuları ihtiva etmektedir. Sonraki bölümde ise siyâset-i şeriyye kavramı, bu kavramın ta'zîr cezalarıyla ilişkisi ve siyâset-i şeriyye kapsamında takdir hakkının nasıl yorumlanması gerektiği gibi konular incelenmiştir. Ta'zîr cezalarını uygulamaya yetkili makam, bu cezaların esas özelliği olan takdirilik ve bu takdir hakkının sınırı meselesi bu bölümün en can alıcı başlıklarındandır. Bir hukuk tarihi çalışması olarak son bölüm ta'zîr cezalarının pratiğine odaklanma amacı taşımaktadır. Bu sebeple, son bölümde, 17. yüzyıl Osmanlı pratiğinden uygulama örnekleri önceki bölümlerdeki başlıklandırmaya bağlı kalınarak incelenmiştir.