BIM uygulamalarının mevzuat ve yasal çerçevesi- ulusal değerlendirme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED ZÜBEYR TEL
Danışman: DİKBAŞ Hüseyin Atilla
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Antik çağlardan beri mimarlık, mühendislik ve inşaat her zaman insan yaşamının vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Dünya nüfusunun hızla artmasıyla birlikte daha nitelikli tesis tasarımı ve üretimine ihtiyaç duyulmaktadır. Zaman içinde teknoloji; çeşitli alanlarda olduğu gibi mimarlık, mühendislik ve inşaat sektöründe karşılaşılan birçok engeli aşmak için farklı alternatiflere ihtiyaç duymuştur. BIM (Building Information Modeling- Yapı Bilgi Modellemesi), bu teknolojik gelişmeler arasında önemi zamanla giderek artan yeniliklerden biri olarak kabul edilmektedir. BIM sayesinde küresel ölçekte inşaat sektöründeki verim düşmesinin önüne geçilebileceği düşünülmektedir. Son yıllarda inşaat sektörünün verimliliğinin, diğer sektörlere göre düştüğü ve bu durumun maliyetleri artırdığı tespit edilmiştir. Artan maliyetlerin yanı sıra projede yaşanan gecikmeler ve artan iş yükü gibi sorunlarla da karşılaşılmaktadır. Son yıllarda BIM, disiplinler arası bilgi paylaşımında ortaya çıkan ve hızla gelişen kavramlardan biri haline gelmiştir. Bu kavramsal çerçeveden dolayı telif hakları, sorumluluk paylaşımı gibi çeşitli hukuki problemler de ortaya çıkmaya başlamıştır. Endüstri paydaşları bu problemleri inşaat sözleşmelerinde BIM'e yönelik düzenlemeler yaparak ortadan kaldırmaya çalışmışlardır. BIM'in yalnızca inşaat endüstrisindeki iş yapış şekillerine yönelik bir değişim olmadığı aynı zamanda bir kültür değişimi de olduğu görülmektedir. Bu kapsamda BIM; farklı disiplinleri ve proje paydaşlarını bir araya getirerek, tasarım süreci, yapım planlaması, proje koordinasyonu ve işletme sürecinin yönetimine yeni bir yaklaşım getirmiştir. Ülkeler, inşaat endüstrilerine BIM entegrasyonunu sağlamak amacıyla çeşitli yasal düzenlemeler ve regülasyonlar yapmışlardır. Türk inşaat sektörü, Türkiye'nin en büyük endüstrilerinden biridir ve ekonomik büyüme için önemli bir itici güçtür. Ancak inşaat endüstrisinde kullanılan inşaat uygulamaları ve teknolojileri, verimliliği olumsuz etkileyebilecek geleneksel yöntem ve teknolojilerle devam etmektedir. Ayrıca BIM tabanlı tasarım ve yapım yöntemleri Türk inşaat endüstrisinde yaygın olarak kullanılmamaktadır. Bu nedenle, bu zorluğun üstesinden gelinmesi için uygulanabilir bir stratejik yol haritası geliştirmek gerekmektedir. Bu yol haritasının uygulanabilir nitelikte olması için Türk inşaat endüstrisinin mevcut analizinin yapılması gerekmektedir. Yapılan analiz doğrultusunda BIM'in, endüstrinin farklı katmanlarına birbirini destekleyecek şekilde entegre edilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, inşaat endüstrisindeki dijital dönüşümün sosyal ve teknolojik yönlerinin, iş modelinin kamu sektörü, özel sektör ve eğitim sektörüne entegrasyonunu ve sürdürülebilirliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma için gerekli bilgiler, Türk inşaat sektörüne uygulanabilirliğini kontrol etmek amacıyla Türk inşaat sektöründeki uzmanlarla yapılan görüşmeler doğrultusunda elde edilmiştir. Yapılan görüşmelerin, Türkiye'nin BIM uygulama planının oluşturulmasında önemli bir rol oynayacağı düşünülmektedir. Son olarak bu çalışma, farkındalığı artırmaya yönelik faaliyetleri, BIM standartlarının ve protokollerinin geliştirilmesini, eğitim sistemini ve profesyoneller arasında bilgi paylaşımına yönelik süreçleri içermektedir. Bu araştırmanın ulusal BIM uygulamasına yönelik oluşturulacak stratejik yol haritalarına ışık tutması amaçlanmaktadır.