Public perception towards children's COVID-19 vaccination with natural language processing
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ELİF DELİCE
Eş Danışman: KARADAYI Melis Almula, TOZAN Hakan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Korona virüs hastalığı 2019'un sonlarında Çin'in Wuhan kentinde kendini göstermiş, salgına dönüşerek küresel bir sorun haline gelmiş ve birçok ölüme sebebiyet vermiştir. Salgının yayılmasıyla geliştirilen stratejiler sonucunda, ebeveyn ve çocuklar hayatlarını derinden etkileyen kısıtlamalarla karşılaşmışlardır. Özellikle çocuklarda, sosyal hayatlarının kısıtlanması nedeniyle, depresyon, kaygının tetiklediği gerginlik gibi olumsuz psikolojik etkilere rastlanmıştır. COVID-19'a karşı geliştirilen aşılar pandemiyi sonlandırmanın veya hafifletmenin bir yolu olarak görülmektedir. Fakat, sürü bağışıklığının kazanılması adına Dünya nüfusunun yüksek çoğunluğunun aşıyı kabul etmesinin ve yaptırmasının gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu noktada, hassas bir bünyeye sahip olan çocukların da normal hayatlarına geri dönebilmeleri adına aşılanmaları hakkında birçok tartışma ortaya çıkmış, kamuoyunun tepkisi sosyal medya aracılığıyla yankı bulmuştur. Yapılan detaylı literatür araması sonucunda, bilgimiz dahilinde, özellikle, ailelerin çocuklarına aşı yaptırma konusundaki yargılarını saptayan, metinlerin içindeki saklı anlamları ortaya çıkaran konu modelleme ve bireylerin duygusal durumlarını belirleyen duygu analizi tekniklerini birleştirip Twitter verilerinden destek alarak bir model ortaya koyan hiçbir çalışmaya rastlanmamış, genel olarak çalışmaların konu modelleme ve duygu analizi yöntemlerini ayrı ayrı kullanarak analizleri gerçekleştirdikleri ve bu yolla çıkarımlar yaptıkları gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda, literatürdeki eksikliğin gözlemlenmesiyle çalışma kapsamında, ebeveynlerin çocuklarına aşı yaptırma konusundaki algısını ortaya koyan, ana temaları çıkaran ve bu konular hakkında duygu değişimlerini saptayan bir model sunulması amaçlanmış, böylelikle, literatüre bu bağlamda katkı yapılması hedeflenmiştir. Ayrıca, uygulama sonucunda elde edilen çıktılarla, stratejilerini geliştirdikleri süreçte politika yapıcılara konu hakkında model sunarak ışık tutmak ve gelecek çalışmalara rehberlik yapmak hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında, Octoparse web kazıma aracının desteğiyle Twitter'dan salgının küresel sorun haline dönüştüğü ve aşılar hakkındaki tartışmaların yoğunlaştığı 1 Ağustos 2020-1 Ekim 2021 tarih çerçevesinde, tüm Dünya'yı ele alabilmek adına İngilizce olarak belirlenen anahtar kelimelerinin yardımıyla veriler çekilmiştir. Daha sonra, Doğal Dil İşleme'nin (NLP'nin) çatısı altında olan konu modelleme ve duygu analizi tekniklerini kullanarak, ebeveynlerin tutumları hakkında ana konular ile alt konular ortaya çıkarılmış, saptanan konular çerçevesinde duygu analizi gerçekleştirilerek, aşı tutumları saptanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda, "yaşa göre ilk doz aşılama ihtiyacı görüşü", "ilk doz aşı etkinliği", "okul çağındaki çocukların aşılanma ihtiyacı" ve "aşısız çocukların sadece maske koruması ile korunmasından kaynaklanan aşı ihtiyacı düşüncesi" olmak üzere dört konu kümesi belirlenmiştir. Belirlenen konu kümelerinin duygu analiziyle işlenmesiyle olumlu duyguların ağırlıkta olduğu, güven, beklenti ve korku olmak üzere üç duygunun öne çıktığı saptanmıştır.