Bilinç bozukluğu olan hastalarda EEG mikrodurum analizi ve klinik ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EREN TOPLUTAŞ

Danışman: HANOĞLU Lütfü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilinç Bozuklukları olan hastalar; koma, vejetatif durum ve minimal bilinç durumu olmak üzere, üç ana durumda sınıflandırılırlar. Bu hastalarda, davranış testleri, sınırlamaları olsa da tanı ve prognoz için altın standarttır. Bununla birlikte, yatakbaşı klinik değerlendirmenin zorlukları vardır; uzmanlık gerektirir ve değerlendiricinin öznelliğine bağlı olabilir. Bu nedenle vejetatif durum ve minimal bilinç durumu hastalarının doğru teşhisine izin veren nesnel ölçümlere ihtiyaç vardır. Farklı nörogörüntüleme ve nörofizyolojik araçların bu amaçla kullanımları bir araştırma konusudur. Mikrodurum analizi, elektrot dizisi üzerindeki elektriksel potansiyellerin topografik haritalarını ve bu topografilerin zamansal evrimini analiz eden mekansal-zamansal bir kantitatif EEG analizi yöntemidir. Bu yöntemde, çok kanallı EEG verileri esasen bir dizi elektriksel alan topografisi olarak kabul edilip analiz edilir. Mikrodurum analizi vejetatif durum ve minimal bilinç durumu hastalarının doğru teşhis edilmesine olanak sağlayarak farklı bilinç durumlarındaki, beynin dinlenim durumu aktivitelerinin araştırılmasında başarılı olabileceğini düşündüğümüz, umut verici bir yöntemdir. Ayrıca, bu tür analizler, farklı şiddetlerde bilinç bozukluğu durumlarına sahip hastaların dinlenim durumu aktivitelerindeki önemli farklılıkları anlamamıza ve davranışsal testlerle tespit edemediğimiz farkındalık seviyelerini tespit etmemize de yardımcı olabilir. Bu yüzden biz de, Bilinç Bozuklukları olan hastaların dinlenim durum EEG'lerini mikrodurum analizi üzerinden değerlendirmeyi ve klinik değerlendirme ölçekleriyle mikrodurum parametrelerini karşılaştırmayı amaçladık. Prospektif gözlemsel olan çalışmamıza Bilinç Bozuklukları tanısı almış 30 hasta dahil edildi. Çalışmamıza hasta grupla uyumlu yaş ve cinsiyet ortalamasına sahip 18 adet sağlıklı bireyin daha önce alınmış EEG verisi kontrol grubu olarak dahil edildi. Hastalara davranış ölçekleri uygulanarak klinik değerlendirmeleri sağlandı. EEG çekimleri de mikrodurum analizi ile kantitatif olarak değerlendirildi ve istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bilinç Bozuklukları hastalarının dinlenim durumu EEG'lerinin mikrodurum analizini yaptığımız bu çalışmamızda, mikrodurum parametreleri ile (özellikle Mikrodurum D) hastalığın şiddeti arasında ilişkiyi başarılı bir şekilde saptadık. Lehmann tarafından düşüncenin atomları olarak sunulan mikrodurumlardan mikrodurum D, bilinçliliği yansıtan en iyi parametre olarak tespit edildi. Çalışmamız bu alandaki yapılan az sayıda çalışmadan biridir ve bu yönüyle literatüre ışık tutmaktadır. Tekrarlanan EEG'ler ile Mikrodurum D'nin parametre değişimlerinin değerlendirilmesi, hastanın takibinde kullanılabilir klinik bir işaret olabilir. İleride Bilinç Bozuklukları hastalarının tayini, takibi ve tedavi yanıtlarının izlenmesinde mikrodurum analizi güçlü bir yöntem olmaya aday gibi görünmektedir. Gelecekte uzunlamasına takiplerle birlikte yapılacak yeni çalışmalara ve verilerimizin doğrulanmasına ihtiyaç vardır.