Örgütsel yapının çalışanların değişime direnci üzerine etkisinin incelenmesi: Bir kamu kurumu örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE AKŞAHİN
Danışman: Uslu Yeter
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle (KHK) Sağlık Bakanlığı'nın (SB) merkezi ve taşra örgüt yapısı değişmiştir. Bu çalışma, anılan KHK çerçevesinde örgüt yapısı değişen bir kamu kurumunda örgüt yapısının çalışanların değişime direnci üzerinde etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma 600 kamu kurum çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri, Bishop ve George tarafından geliştirilen, Jackson tarafından kullanılan ve Timurturkan tarafından Türkçeye uyarlanan Yapısal Özellikler Ölçeği (YÖÖ); Piderit tarafından geliştirilen, Szabla tarafından kullanılan ve Timurturkan tarafından uyarlanan Değişime Direnç Ölçeği (DDÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada tanımlayıcı istatistikler, gruplar arasındaki farkı belirlemek üzere fark analizleri (ikili gruplarda t testi ile Mann Whitney U testi, 3 ve daha fazla gruplarda tek yönlü varyans analizi - ANOVA) kullanılmıştır. Örgütsel yapının çalışanların değişime direnci üzerindeki etkisini incelemek amacıyla AMOS 24 programı kullanılarak Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) uygulanmıştır. Çalışma sonucunda, örgütsel yapı boyutlarından karmaşıklığın, değişime direncin tüm boyutlarında pozitif ve anlamlı; biçimselleşmenin ise negatif ve anlamlı; merkezileşmenin ise yalnızca niyetsel değişime direnç boyutunda pozitif ve anlamlı etkisi bulunduğu saptanmıştır. Bu durum örgütte karmaşıklık ve merkezileşme seviyesi arttıkça değişime direncin artacağı, biçimselleşme arttıkça ise direncin azalacağı anlamına gelmektedir. Ayrıca kurulan modelle değişime direnç alt boyutlarının örgütsel yapı alt boyutları ile açıklanma yüzdesi araştırılmıştır. YEM sonucunda, duygusal direnç %9,39, niyetsel direnç %11,38 ve bilişsel direnç %14,4 oranında açıklanabilmiştir. Bu sonuçlar örgütsel yapının çalışanların değişime direnci üzerinde etkisinin olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Değişim, Direnç, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, Örgüt yapısı, Yapısal Eşitlik Modeli.