İşitme kayıplı çocuk ve ergenlerin dinleme ve anlama becerilerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ODYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA ÇELEBİ

Danışman: ÖLÇEK Gül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması işitme kayıplı çocuk ve ergenlerin dinleme ve anlama becerilerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Özel bir rehabilitasyon merkezinde 41 kız, 44 erkek olmak üzere 7-18 yaş aralığında toplam 85 işitme kayıplı çocuk ve ergen ile çalışıldı. Aileler ve öğretmenlerden çocuğun dinleme ve anlama becerilerini değerlendirmeye yönelik Çocuklarda İşitsel Performans Değerlendirme Ölçeğinin (ÇİPDÖ / Children's Auditory Performance Scale, CHAPS) doldurulması istendi. Koklear implant ve işitme cihazı kullanıcılarında gürültülü, sessiz, ideal ve çok uyaranlı ortamda dinleme ve anlama becerilerinin birbirinden anlamlı derecede farklı olduğu anlaşıldı. Ardından yapılan ortamların ikili istatistiksel karşılaştırmalarında işitme cihazı ve koklear implant kullananlarda; sessiz ile gürültülü ortam arasında (p<0.008), ideal ile gürültülü ortam arasında (p<0.008), çok uyaranlı ile gürültülü ortam arasında (p<0.008), ideal ile sessiz ortam arasında (p<0.008) ve çok uyaranlı ile ideal ortam arasında (p<0.008) istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. İşitme engelli bireyin yaşı, cihazlanma yaşı, implantlanma yaşı ve eğitime başlama yaşının sadece gürültülü ortamdaki dinleme ve anlama becerisinin üzerine anlamlı etkisinin olduğu anlaşıldı. Benzer şekilde, cihazlanma yaşı, implantlanma yaşı ve eğitime başlama yaşının işitsel dikkat süresi üzerine anlamlı etkisinin olduğu anlaşıldı. Tüm dinleme ortamları ile işitsel dikkat süresi ve tüm dinleme ortamları ile işitsel hafıza arasında (p<0.01) pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Sonuç olarak, dinleme ortamlarının dinleme ve anlama becerilerini etkileyen önemli bir etken olduğu, ayrıca erken tanı ve müdahalenin özellikle gürültülü ortamda dinleme ve anlama becerileri ile işitsel dikkat üzerinde iyileştirici bir etkisinin olduğu anlaşıldı.