Parkinson hastalarında nöropsikometrik ve duyu profili ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SİNİR BİLİM ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ÇORAKCI
Danışman: HANOĞLU Lütfü
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Parkinson hastalığı motor problemlerin ön planda olduğu süreç içerisinde kognisyon ve otonomik fonksiyonların da etkilendiği nörodejeneratik bir hastalıktır. Hastalığın katekolaminerjik ve kolinerjik yolakların etkilenimine bağlı olarak motor bulgularla birlikte kognitif bozukluklar da görülmektedir. Ayrıca bazal gangliyon disfonksiyonuna bağlı olarak, duyu ve motor alanların entegrasyonunda problemler görülebilmektedir. Çalışmamızda, Parkinson hastalarında Duyu İşlemleme Modeli perspektifi ile sahip oldukları duyusal bozuklukların, nöropsikometrik bulgular ile ilişkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla bireylere; Adölesan/ Yetişkin Duyu Profili ile dikkat/ yürütücü işlevler, bellek ve görsel algısal işlemlerin sorgulandığı nöropsikometrik testler uygulanmıştır. Çalışmaya katılan 41 Parkinson hastasına ait klinik özellikler ve duyu profili ilişkisine göre; Hoehn Yahr Evreleri'nin duyusal kaçınma cevabı ile (rs=-.369*, p=.019), kullanılan L-Dopa dozlarının duyusal hassasiyet cevabı ile (rs=.438*, p=.014), depresyon skorlarının ise hem duyusal hassasiyet (rs=.697**, p=.000) hem de düşük kayıt cevapları ile (rs=.384*, p=.014) anlamlı ilişkileri tespit edilmiştir. Hastaların nöropsikometrik test sonuçlarının belirgin olarak duyusal kaçınma cevabı ile korelasyonu bulunmuştur. Duyusal kaçınmayla ilgili nöropsikometrik alanların ilişkisine bakıldığında dikkat/yürütücü işlevlerin değerlendirildiği toplam dikkat menzili testinde (rs=.439**, p=.005) ve sözel akıcılık testlerinde (hayvan sayma, rs=.479**, p=.005); belleğin öğrenme (rs=.443**, p=.004) ve uzun süreli belekten getirme (rs=.488**, p=.001) süreçlerinde; görsel algısal işlemlerin hem yüz tanıma (rs=.420**, p=.007) hem de çizgi yönünü belirleme (rs=.536**, p=.000) alt testlerinde pozitif yönlü yüksek korelasyonlar gösterdiği tespit edilmiştir. Parkinson hastalarında duyusal ve kognitif süreçlerin ilişkisini inceleyen bu çalışmanın, hastalığın çalışmalarla kanıtlanmış duyusal işlemleme ve bilişsel bozulmanın birbirlerinden etkilenme ve/veya birbirlerini etkileme süreçlerinin anlaşılması adına literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.