İstanbul ilinde bulunan yataklı tedavi kurumlarının kurumsal sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesi - Türkiye için özel ölçek geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYDA DÜNDAR EGE

Danışman: HAYRAN Osman Erol

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, kurumsal sağlık okuryazarlığı (KSOY)'nı ölçmek amacıyla, Haziran - Ağustos 2021 aylarında, İstanbul ilinde faaliyet gösteren yataklı tedavi kurumlarında yapılmış bir ölçek geliştirme çalışmasıdır. Literatürden yararlanarak hazırlanan ölçek maddeleri uzman görüşleri alınarak şekillendirilmiş, ön uygulaması yapılmış ve amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen farklı statülerdeki 47 hastanede, toplam 472 yönetici/karar verici kişiden anketler yoluyla veri toplanmış, geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Geliştirilen KSOY ölçeği için keşfedici faktör analizinde Varimax rotasyonu uygulandığında maddelerin 5 faktör altında toplandığı ve açıklayıcılık katsayısının %78,9 olduğu görülmüştür. Keşfedici Faktör Analizinin uygulanabilirliğinin ölçümü için Kaiser-Meyer-Olkin yeterlilik ölçümü 0.959, Bartlett's Küresellik testi ise 0.001 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. KSOY ölçeği sorularının iç tutarlılığını gösteren Cronbach's alfa değerleri; liderlik & yönetim boyutu için 0,987, iletişim boyutu için 0,946, operasyonel erişim boyutu için 0,954, bina içi erişim boyutu için 0,948 ve bina dışı erişim boyutu için 0,841 olarak saptanmıştır. Ölçeğin toplam Cronbach's alfa değeri 0,975 olup, yüksek derecede güvenilirdir. KSOY ölçeği ile eş zamanlı olarak 95 soruluk gözlem formu hazırlanarak, sağlık hizmet kullanıcılarının KSOY konusundaki gözlemlerine başvurulmuştur. KSOY ölçeği ile gözlem formlarına verilen cevaplar istatistiksel olarak karşılaştırılmış ve KSOY ölçeği ile Gözlem Formu arasında her boyutta anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu şekilde, ölçeğin kriter geçerliliği de sağlanmıştır. KSOY konusunda daha önce geliştirilmiş geçerli ve güvenilir bir ölçek olmadığı için, bu çalışmada geliştirilen ölçeğin literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.