Alzheimer hastalarının uyku önce ve sonrası plazma proteom profillerinin in vitro nöronal aktivite üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SİNİR BİLİM ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FADİME ÇADIRCI TUNGAÇ
Eş Danışman: HANOĞLU Lütfü, ÖZTÜRK Gürkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alzheimer hastalığı, bellek, dil, düşünme, davranış ve kognitif becerilerin zamanla bozulmasına neden olan ve beyin hücrelerinin kaybıyla ilerleyen nörodejeneratif hastalıktır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Alzheimer hastaları ve yaşlı sağlıklı kontrollerin uyku önce ve sonrası plazma proteom profillerinin primer hipokampal hücre kültürü deneyleri ile kalsiyum görüntüleme gerçekleştirilerek kalsiyuma bağlı nöronal aktiviteye etkisini incelemektir. Ayrıca glutamat eksitotoksisitesinin hipokampal nöronlar üzerine olası etkisi incelenmiştir. Postnatal 1-2 günlük BALB/c ırkı fareler ile in vitro ortamda deneyler yapılmış AAV GcAMP virüs kullanılarak kalsiyum görüntüleme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın analizinde ki-kare, Mann- Whitney U, Wilcoxon sıralı işaretler testi ve bağımsız örneklemler için t testleri kullanıldı. Bu çalışma sonucunda, Alzheimer hastalarının ve yaşlı sağlıklı kontrollerin uyku öncesi plazma ile kültüre edilen etkin hücre sayısı, kalsiyum geçişine bağlı nöranal aktivite süresi ve genlik karşılaştırmaları arasında anlamlı farklar bulunmuştur (p ≤.05). Hem Alzheimer hem de yaşlı sağlıklı kontrollerde uyku önce ve sonrası plazma kalsiyum aktiviteleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar mevcuttur. Alzheimer hastaları ve yaşlı sağlıklı kontrollerin plazma örnekleri arasında metabolik ve biyolojik süreç, yolak analizi, protein sınıflandırması ve protein-protein ilişkileri bakımından farklı proteom profilleri bulunmuştur. Tüm sonuçlar incelendiğinde, Alzheimer hastalarının uyku öncesi ve sonrası farklı bulunan plazma proteom profillerinin primer hipokampal hücre kültür deneylerinde kalsiyuma bağlı değişen nöronal aktiviteye etkisi olabileceği yönünde yorumlanabilir. Bu bağlamda, Alzheimer hastalığının araştırılmasında proteomiks biliminin ilerleyen yıllarda önemli bir tanı aracı olma yönünde önem kazacaktır. Anahtar Kelimeler: Alzheimer Hastalığı, GcAMP, Glimfatik Sistem, Kalsiyum Görüntüleme, Proteomiks