Alzheimer hastalarındaki hemisferik asimetrinin dinlenim durumunda fNIRS yöntemi ile incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAZEL GÜL MIZRAK

Eş Danışman: DİKMEN Merve, ŞAKUL Bayram Ufuk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsan beyni iki hemisferden oluşur: sol ve sağ hemisfer. Yetişkinlerde hemisferler çok sayıda anatomik asimetri gösterir. Makroskopik asimetrilerin yanı sıra, sağ ve sol hemisferler fonksiyonel asimetriler de gösterir, yani beyin fonksiyonları lateralizedir. Yaşla birlikte hemisferlerdeki fonksiyonel asimetrinin azalması durumu HAROLD (Hemispheric Asymmetry Reduction in Older Adults) modeli ile açıklanmıştır. fNIRS kayıtlarında, dinlenme durumundaki fonksiyonel bağlantının hemisferik asimetriyi gösterdiği saptanmıştır. Çalışmamızın amacı, yaşlanmayla ortaya çıkan hemisferik asimetrinin azalmasını, sağlıklı ve Alzheimer tanısı almış yaşlılarda hemodinamik yanıtlarına göre karşılaştırıp farklılıklarını ortaya koymak ve klinikte tedavi yaklaşımlarına yeni bir bakış açısı sağlamaktır. Bu çalışmada 20 Alzheimer tanısı almış, 20 sağlıklı yaşlı yetişkinlerin gözler açıkken ve kapalıyken dinlenme durumundaki fNIRS kayıtları fonksiyonel bağlantı analizi yöntemiyle incelenmiştir. Gözler açıkken, interhemisferik fonksiyonel bağlantı analiz sonuçlarında premotor, primer motor korteks, subcentral alan ve primer somatosensoriyel korteks, supramarginal gyrus, Wernicke alanını içeren beyin bölgeleri arasındaki paralel kanallarda iki grup arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Gözler kapalıyken, primer somatosensoriyel korteks, supramarginal gyrus, Wernicke alanını içeren beyin bölgeleri arasındaki paralel kanallarda iki grup arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Gözler açıkken, Alzheimer grubunda, grup içi intrahemisferik komşu kanal çiftlerinin fonksiyonel bağlantısının karşılaştırılmasında primer somatosensoriyel korteks, supramarginal gyrus, Wernicke alanını içeren beyin bölgeleri arasındaki komşu kanallarda anlamlı farklılık bulunmuştur. Gruplar arası intrahemisferik komşu kanal çiftlerinin fonksiyonel bağlantı analizlerinin karşılaştırılmasında ise premotor korteksi içeren komşu kanal çiftinde iki grup arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Kontrol grubunda hemisferik asimetri azalması daha fazla gözlenmiştir.