Afazi etki ölçeği-21: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA YAŞAR

Danışman: GÜNHAN ŞENOL Nazmiye Evra

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Afazi Etki Ölçeği-21 (AIQ-21), İngiltere'de afazili bireylerde rutin olarak kullanılan, bireyin kendi perspektifinden yaşam kalitesini ölçmeye yarayan bir araçtır. Bu çalışmada, Swinburn ve diğerleri (2018) tarafından geliştirilen AIQ-21'in Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışmasını gerçekleştirmek amaçlanmıştır. Ölçeğin dilbilimsel uyarlaması tamamlandıktan sonra geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına 43 afazili, 61 sağlıklı katılımcı dahil edilmiştir. Ölçek uygulaması yüz yüze görüşme ile yapılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi için IBM SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. İstatistiksel analiz için Shapiro-Wilk normallik testi, bağımsız gruplarda T test, Mann Whitney U Testi, Spearman korelasyon katsayısı ve faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda, yaşam kalitesi açısından afazili grubun sağlıklı katılımcılara kıyasla ölçek alt alan puanları da dahil ölçek genelinde daha düşük yaşam kalitesine sahip olduğu (p<0.001), geçerlik analizi sonucunda ölçeğin yapı, içerik, yüzey ve ölçüt geçerliğinin karşılandığı, güvenirlik analizi sonucunda ölçeğin mükemmel derecede güvenirlik katsayısının olduğu (α=0.91) ve faktör analizi sonucunda ölçeğin 5 faktörden oluştuğu saptanmıştır. Afazi Etki Ölçeği-21'in Türkçe konuşan afazili bireyler için yüksek derecede geçerli ve güvenilir bir araç olduğu doğrulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Afazi, Afazi Etki Ölçeği-21, geçerlik ve güvenirlik, inme, yaşam kalitesi