Okul öncesi dönemde birincil dil ve konuşma sorunu olan çocuklara uygulanan müdahalelerde ebeveyn ve dil ve konuşma terapistinin rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE FEYZA KONCA

Danışman: GÜNHAN ŞENOL Nazmiye Evra

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Okul öncesi dönemde uygulanan dil ve konuşma terapisi sürecinde dil ve konuşma terapisti (DKT)-ebeveyn-çocuk ilişkisi ve ebeveynlerin terapiye katılımının terapi başarısı üzerinde etkileri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönemde dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklara uygulanan müdahalelerde, ebeveynlerin ve DKT'lerin rollerine ilişkin görüşlerin incelenmesidir. Çalışmamızda, dil ve konuşma terapistlerine (toplam 95), ebeveynlere (toplam 87) anket uygulanmıştır. DKT'lerin terapilerinde en fazla çocuğun dil-konuşma becerileri, ebeveynlerin çocukları ile olan etkileşimleri ve ebeveynlerin evde çocuklarının dil-konuşma becerileri üzerinde çalışma kapasitelerini değiştirmeye çalıştıkları belirlenmiştir. DKT'ler, ebeveynlerle çalışırken en çok karşılaştığı zorluklar olarak, ebeveynlerin dil konuşma gelişimine dair bilgilerinin sınırlı olması, ebeveynlerin çocuklarına vakit ayırma konusundaki isteksizlikleri ve ebeveyn kaygısının yüksek seviyede olduğunu belirtmiştir. DKT'lerin çoğunlukla çalıştığı çocuk vaka grubunun okul öncesi dönemdeki dil-konuşma bozuklukları olan çocuklar olduğu görülmüş ve çoğunlukla çocuğun ebeveynini de müdahaleye dahil ettiği belirlenmiştir. DKT'lerin öncelikleri, çocuğun dil ve konuşma becerileri ve ebeveynin çocuğu desteklemesi üzerine olmuş, DKT-ebeveyn ilişkisi etkilemeye çalıştıkları alanlar arasında en alt sıralarda yer almıştır. Ebeveyni müdahaleye dahil eden DKT'ler rolünü, aileye danışmanlık, koçluk yapma veya terapi hedefine yönelik faaliyetleri planlama, sadece çocukla çalıştığını ifade eden DKT'ler ise rolünü müdahaleyi doğrudan kendisinin yapması olarak gördüğü düşünülmektedir. Ebeveynler, DKT'den çocuğunun dil konuşma becerisini geliştirmek için neler yapılacağını kendilerine gösterilmesini beklemektedir. Ebeveynlerin çoğunluğunun çocuğun dil-konuşmasını geliştirmesi için her gün destek verdiği, DKT'nin gösterdiği teknikleri kullanabildiği ancak terapi hedeflerini ev ortamında çeşitlendirmede ve günlük hayata adapte etmede zorlandığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Dil konuşma terapisi, DKT rolü, Dil ve konuşma bozuklukları Ebeveyn rolü, Okulöncesi çocuklar