Parkinson hastalarında impulsif kompulsif davranışlar ölçeği'nin (PIKDÖ) standardizasyon, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİLİŞSEL REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE MERVE YALÇIN
Danışman: YILDIRIM Erol
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İmpulsif kompulsif davranışlar (İKD), Parkinson hastalarında sıklıkla dopamin replasman tedavisinin ardından iyatrojenik bir komplikasyon olarak görülmektedir. İKD; dürtü kontrol bozuklukları, dopamin disregülasyon sendromu (DDS) ve pundingi içermektedir. Bunlar hastaların günlük yaşam aktivitelerini, duygusal iyilik hallerini ve yaşam kalitelerini etkilemektedir. Hastalarda görülen semptomların utanç duygusuna yol açması ya da bu davranışların kullanılan ilaçtan kaynaklı olabileceğinin bilinmemesi ile hekimlerin standart bir tarama aracı kullanmaması bu davranışların saptanmasını güçleştirmektedir. Bu çalışmanın amacı, kültürel özellikler göz önünde bulundurularak Türk örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Ölçeğe "Parkinson Hastalarında İmpulsif Kompulsif Davranışlar Ölçeği (PİKDÖ)" adı verilmiştir. Ölçeğin geliştirilme aşamasında araştırmacı tarafından soru havuzu oluşturulmuş, taslak form, Parkinson hastalığı ve dürtü kontrol bozukluğu konusunda deneyimli 10 uzman tarafından değerlendirilmiş ve görüşleri alınarak aday nihai form oluşturulmuştur. Uzman görüşü alınarak kapsam geçerliği; pilot uygulama yapılarak görünüş geçerliği; faktör analizi ve bilinen gruplar yaklaşımı ile yapı geçerliği, Nöropsikatrik Envanter (NPE) ile korelasyonuna bakılarak ölçüt – bağımlı geçerliği sınanmıştır. Güvenirliği ise iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alpha), test- tekrar test yöntemi ve madde analizleri gerçekleştirilerek ölçülmüştür. Örneklem grubunu 50 Parkinson hastası ve 50 sağlıklı kontrol grubu oluşturmuştur. Yapılan analizler sonucunda PİKDÖ, hastaların bakım verenlerine uygulanan, 6 alt boyut ve 33 maddeden oluşan likert tipinde geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak kabul edilmiştir. Parkinson hastalarında görülen impulsif kompulsif davranışları saptamak adına hekimler ve araştırmacılar tarafından kullanıma sunulmuştur.