Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin yaşam sonu kararları: Bir sağlık grubu örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞLA ERDURAN

Danışman: KUĞUOĞLU Sema

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin yaşam sonu kararlarını değerlendirmek amacı ile kesitsel olarak planlanan tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, 2021 yılının Temmuz-Ağustos ayları arasında İstanbul'da bulunun bir sağlık grubuna ait hastanelerin yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde çalışan 120 hemşire oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem seçimine gidilmemiş olup, 18 yaş ve üzeri tüm gönüllü hemşireler araştırmaya dahil edilmiş, ancak pandemi sebebiyle raporlu olan 6 hemşireye ulaşılamamış, çalışma 103 gönüllü hemşire ile tamamlanmıştır. Araştırma verileri; "Yoğun Bakımda Yaşam Sonu Kararları Anketi" (EK-2) ve "Katılımcı Bilgilendirme Formu (EK-3)" ile çalışma formu kullanılarak toplanmış, YYBÜ çalışan hemşirelerin yaşamın sonuna ilişkin tercih, görüş ve uygulamaları ile kişisel ve mesleki özelliklerinin ilişkisi ki-kare testi ile değerlendirilmiş ve p< 0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Elde edilen verilere göre hemşirelere göre hekimin mesleki ödevi "daima yaşamı sürdürmelidir" görüşü ile açıklanmaktadır. Bununla birlikte hemşireler için yaşamın korunma değeri ne kadar önemli ise yaşamın kalitesi de aynı derecede önem taşımaktadır. Hemşirelerin 78'i (%75,7) "Ötanazi uygulanmalı" görüşüne katılmamaktadır. Ayrıca hemşireler uygulanan kararların yasal düzeyde olması gerektiği fikrini desteklemektedirler. Yaşamı destekleyen tedavi kararlarında "Yaşamı Destekleyen Tedavi Sonlandırılmalı", "Ötanazi Uygulanmalı", "Canlandırmanın (NRP) Yapılması", "Eğer Acı Çekiyorsa Ötanazi Yapılması", "Kazara Çıkmış Olan Ventilatör Tekrar Yerine Takılmamalı", "Solunum Desteği Kesilmeli", ifadeleri ile dindarlık düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak yapılan araştırmada yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde yaşamı destekleyen kararlar konusunda etik sorunlar yaşandığı belirlenmiştir. Bu nedenle yenidoğan hemşirelerinin klinik uygulamalarında temel etik ilkelere uygun karar almalarını desteklemek için ayrıntılı rehberler geliştirilmesi önerilmektedir.