Parkinson hastalığında gözlenen apati ve halüsinasyonun dinlenim durumu ağ özellikleri ve bilişsel işlevlerle ilişkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SİNİR BİLİM ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP YILDIZ
Danışman: BAYRAKTAROĞLU Zübeyir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Apati ve halüsinasyon Parkinson hastalığında sık bildirilen motor olmayan bulgulardır. Literatürde Parkinson hastalığında görülen apati ve halüsinasyonların fizyopatolojisini ortaya koymak için dinlenim durumu fonksiyonel beyin aktivitesini ve nöropsikolojik profillerini değerlendiren çalışmalar sınırlıdır. Dinlenim durumu ağları dışsal girdi olmadığında yüksek seviyeli işlevsel bağlantısallık gösteren beyin bölgelerini ifade etmektedir. Çeşitli fonksiyonlarla ilişkilendirilen farklı dinlenim durumu ağları tanımlanmıştır. Parkinson hastalığında izlenen apati ve halüsinasyon semptomlarının, hem klinik görünümlerinin hem de dinlenim durumu fonksiyonel beyin aktivitelerinin ayrıştığı hipotezlerini test etmek amacıyla katılımcıların dinlenim durumu fonksiyonel beyin aktiviteleri ve nöropsikolojik özellikleri incelenmiştir. Çalışmaya; 17 apatisi olan (a-PH), 14 halüsinasyonu olan (h-PH), 7 apatisi ve halüsinasyonu olan (ha-PH) ve 14 apatisi ve halüsinasyonu olmayan (p-PH) Parkinson hastası eşleme yapılarak dahil edilmiştir. Katılımcıların bilişsel işlevleri nöropsikometrik batarya ile, fonksiyonel beyin aktivitesi özellikleri ise dinlenim durumu fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme yöntemi ile araştırılmıştır. Nöropsikometrik verilerin analizi sonucunda apati ve halüsinasyon skorlarının negatif yönde ve orta düzeyde ilişkili olduğu ve yürütücü işlevleri ölçen alt testlerde gruplar arasında anlamlı fark olduğu izlenmiştir (p <0.05). Dinlenim durumu fonksiyonel beyin verilerinin analizlerinin sonucunda ise dinlenim durumu bileşenlerinin a-PH, h-PH, ha-PH ve p-PH grupları arasında farklılaştığı ve h-PH grubunun, a-PH grubuna kıyasla PHG, SMA, preCG, ACG ve LOC alanlarında istatistiksel açıdan anlamlı artmış aktivite gösterdiği bulunmuştur (p <0.05).