Yaşlı gonartrozlu hastalarda total diz protezinin yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELDA TIRAŞ
Danışman: SUNAL Nihal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Ortopedi ve Travmatoloji polikliniğine gelen yaşlı gonartrozlu hastalarda total diz protezinin yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı çalışma olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul Avcılar Murat Kölük Devlet Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji polikliniğine 15 Ağustos 2016 / 15 Şubat 2017 tarihleri arasında gelen, 65 yaş ve üzeri gonartroz tanısı almış, çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden ve veri toplama araçlarındaki soruları eksiksiz olarak tamamlayabilen 63 hasta(kadın-erkek) oluşturmuştur. Çalışma verileri 65 yaş ve üzeri gonartroz tanısı bulunan hastalar ile ilk yatışında (preop) ve ameliyattan bir ay sonra (post-op) yüz yüze veri görüşülerek 'Sosyodemografik Bilgi Formu' ve 'SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği' doldurulmasıyla elde edilmiştir. Ameliyat öncesi ve sonrası SF-36'dan ve şikayet derecelerinden aldıkları puanların karşılaştırılması için Wilcoxon işaret testi uygulanmıştır. Ameliyat öncesi ve sonrası SF-36'dan aldıkları puanlar ile tanıtıcı ve hastalık özelliklerinin karşılaştırılması için Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması ortalaması 72,92 ± 4,63 olup, %42,9'unun 70-74 yaş grubunda (n=27) olduğu saptanmıştır. %79,4'ünün kadın (n=50), %82,5'inin evli, çoğunluğunun okuryazar (%42,9) ve ev hanımı (%61,9) olduğu görülmüştür. Katılımcıların ameliyat öncesi ve sonrasında SF-36'nın alt boyutlarından aldıkları puan ortalamalarının karşılaştırılmasında; ameliyat öncesi ve sonrasında fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü, enerji/canlılık/vitalite, ruhsal sağlık, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutlarından aldıkları puan ortalamaları arasında çok ileri düzeyde anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,001) Katılımcıların ameliyat öncesi ve sonrasında hastalığa yönelik şikâyet düzeylerinin karşılaştırılmasına ilişkin bulgular incelendiğinde; ameliyat öncesi dizdeki ağrı düzeyi, banyo yaparken sorun yaşama düzeyi, taşıma araçlarını kullanırken sorun yaşama düzeyi, alışveriş yaparken sorun yaşama düzeyi, ayağa kalkarken sorun yaşama düzeyi, yürürken topallama derecesi, günlük işlerini etkileme derecesi ve yatakta rahatsız etme derecesinden aldıkları puan ortalamalarının ameliyat sonrasına göre çok ileri düzeyde anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Çalışmadan elde edilen sonuçlar incelendiğinde;ameliyat öncesi döneme göre ameliyat sonrası dönemde yaşam kalitesi anlamlı bir şekilde artmaktadır. Yaşlı gonartrozlu hastalara ameliyat öncesinde, ameliyat sırasında ve ameliyat sonrasında gereken eğitimlerin verilmesi, desteğin sağlanması ve doğru hemşirelik bakımının uygulanması ile bu kişilerin tedaviye uyumu daha da kolaylaşacaktır. Anahtar Kelimeler: Diz, Gonartroz, Total Diz Protezi, Yaşam Kalitesi, Yaşlılık.