Demanslı hastaya bakım verenlerin bakım yükü ve etkileyen etmenler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN SELMA EĞİLLİ
Danışman: SUNAL Nihal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, demanslı hastalara bakım veren bireylerde bakım yükünü ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla Kasım 2015 ve Nisan 2016 tarihleri arasında tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Özel bir üniversite hastanesinde nöroloji polikliniğinde hizmet alan 205 hasta yakınından araştırmaya katılmayı kabul eden 186 demanslı hasta yakını araştırmamızın örneklemini oluşturmuştur (N=186). Araştırmanın verileri katılımcıların sosyo demografik özelliklerini içeren "Kişisel Bilgi Formu" ve Zarit bakım yükü ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırmada, ankete katılan bireylerin ve hastaların kişisel özellikleri frekans ve yüzde dağılımı ile sunulmuştur. Bununla birlikte katılımcıların bakım verme yükü ölçeğine ilişkin görüşlerini betimlemek amacı ile yüzde dağılımının yanı sıra aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. Araştırmada anket uygulaması ile elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 18.0 programı ile analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında, demanslı hastaların %53,8'inin kadın olduğu ve hastaların %79,6'sının "60-79 yaş" aralığında olduğu saptanmaktadır. Çalışma kapsamında, bakım veren aile bireylerinin bakım verme yükü puan ortalaması 31,93 olarak belirlenmiş, ölçekten alınan puanlar min. 7 max. 68 puan arasında değiştiği saptanmıştır. Bu değerlere bakıldığında çalışmamız sonucunda bakım veren aile bireylerinin bakım yükünün orta derecede olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan demanslı hastaya bakım veren bireylerin %49,5'inin 39-56 yaş arasında, %68,8'inin kadın, 50,5%'inin evli, %31,7'sinin ilköğretim mezunu, %28,5'inin ev hanımı ve bakım veren bireylerin %52,7'sinin hastaya uzun süredir bakım verdiği belirlenmiştir. Çalışma kapsamında, katılımcıların bakım verme yükü ortalamaları cinsiyetlerine, yaşlarına, eğitim durumlarına ve ekonomik durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Bakım vericilerin bakım verme yükü ortalamaları demanslı hastaların yaşlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,001). Buna göre 80 ve üzeri yaş grubundaki hastalara bakım veren katılımcıların bakım verme yükü ortalaması diğer yaş grubu hastalara bakım veren katılımcıların bakım yükü ortalamalarına göre daha fazla olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında, demanslı hastaya bakım veren bireylerin bakım verme yükü ortalamaları, bakım verme sürelerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,001). Buna göre hastalara 1 yıldan daha az süreyle bakım veren katılımcıların bakım verme yükü ortalaması ( =1,29) hastalara 1 yıldan daha fazla süreyle bakım veren katılımcıların bakım verme yükü ortalamasından ( =1,60) daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar doğrultusunda; Özellikle toplum sağlığında ve evde bakım hizmetlerinde çalışan hemşirelerle elde edilen bulgular paylaşılıp hemşirelerin bakım verenin üstlendiği rol nedeniyle erken dönemde tükenmesini önlemek amacı ile destek faktörlerini belirlemesi ve bakım sürecinin planlanmasına yardımcı olacağı kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Demans hastaları, bakım verenler, bakım yükü.