Güzellik Algısının Nörobiyolojisi ve Kültürün Etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİLİŞSEL REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR POLAT

Danışman: HANOĞLU Lütfü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Estetik algıda kültürün etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılan bu çalışmada, iki farklı etnik/dini gruptan sağlıklı katılımcılarda, kendi kültürel yapılarına ait olan ve olmayan görseller ile temasta oluşan estetik algı esnasında, beyin elektrofizyolojik olarak incelenmiştir. Çalışmaya; gönüllülük esasına dayanılarak 5 Hristiyan Siyahi (HS) ve 5 Müslüman Beyaz (MB) katılımcı dahil edilmiştir. Görsel beğeni süreçlerinin değerlendirilmesinde 4 tip görsel uyaran sunulmuştur.4 tip görsel uyaran (HS için güzel, MB için güzel ile, ortak güzel ve ortak güzel değil) olarak, toplam 40 adet görsel gösterilmiş ve uyaranlara verilen elektrofizyolojik yanıtlar skalp EEG ile kaydedilmiştir. Task bitiminde katılımcılara gösterilen resimler beğeni derecesine göre, katılımcılar tarafından skorlandırılmıştır. EEG analizleri, Delta ve Teta frekansları için Olaya İlişkin Salınımlar (OİS) yaklaşımı kullanılarak yapılmıştır. EEG bulguları neticesinde; HS bireylerin delta ve teta frekansında daha güçlü yanıt verdiği görülmüştür. Delta yanıtı için iki grup arasındaki farklılık, MB için güzel ve HS için güzel kategorilerinde ortaya çıkmazken, ortak güzel kategorisinde farklılaşma olduğu görülmüştür. Teta yanıtı için yapılan değerlendirmede, MB grup için güzel kategorisinde HS grup katılımcılarda daha güçlü teta yanıtı ortaya çıkmıştır. Delta gücünün sağ santral ve sol frontal (C4 ve F3 elektotlarında) bölgelerde farklı olduğu, teta gücünün ise sağ parietal bölgede (P4 elektodunda) farklı olduğu görülmüştür. Elde ettiğimiz sonuçlar, beynin çok boyutlu dinamik yapısına vurgu yaparak, estetik beğeni söz konusu olduğunda, beynin farklı kültürel ve sosyal bağlamda duyusal süreçler için farklı plastisite geliştirdiği yönünde yorumlanabilir.