Doğu Akdeniz'de enerji kaynaklarının jeostratejik önemi ve Türkiye'ye yansımaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KÜRESEL SİYASET VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ENES AŞCI
Danışman: TANRIKULU Faik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğu Akdeniz'de Enerji Kaynaklarının Jeostratejik Önemi ve Türkiye'ye Yansımaları Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarının birleşim alanında yer alan Doğu Akdeniz, bu özel konumu nedeniyle tarih boyunca kendine özgü bir öneme sahip olmuştur. Bölgenin göç ve ticaret yolları üzerinde olmaktan kaynaklanan geçmişten gelen jeostratejik önemi, günümüzde de potansiyel enerji merkezi olma özelliği ile daha da artmıştır. Doğu Akdeniz Bölgesi kendisinin sahip olduğu hidrkarbon kaynaklarının yanı sıra, Hazar ve Ortadoğu bölgelerinden Batı'ya yapılan enerji ihracatında transfer ve geçiş güzergâhı olması nedeniyle stratejik bir öneme sahiptir. Bu önemi mevcut ve gelecekte yapılması planlanan boru hatları daha da arttırmaktadır. Doğu Akdeniz'de keşfedilen enerji kaynaklarının çıkartılması ve işletilmesi bölgesel ve küresel açıdan sunduğu birçok fırsatların yanısıra bir takım sorun ve riskleri de bünyesinde barındırmaktadır. Özellikle hidrokarbon rezervleri açısından zengin olan Doğu Akdeniz Bölgesi hegemon güçlerin çekim alanına girmiş bulunmaktadır. Hegemon devletler bölgeyi kendi çıkarları doğrultusunda yönetmeyi amaçlamaktadırlar. Günümüzün dinamik koşulları altında Doğu Akdeniz'in bölgesel denklemi yeniden oluşmakta, bölgenin istikrarsız karakteristiği enerji bağlamında önemli bir mahiyet kazanmakta, bölgesel ve küresel aktörler bu süreçte konumlarını yeniden değerlendirmektedirler. Bu tezde Doğu Akdeniz'in bir enerji koridoru olmasının yanısıra, zengin hidrokarbon rezervlerine de sahip olmasından kaynaklanan önemi jeopolitik ve güvenlik teorileri bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının sunduğu fırsatlar ve riskler; enerji kaynaklarının paylaşımına yönelik anlaşmazlıkların hukuki ve siyasal boyutları, kıyıdaş ülkelerin ve küresel güçlerin bölgede izlediği politikalar ve bütün bu olguların Türkiye'ye yansımaları bağlamında irdelenmiştir. Türkiye'nin enerji diplomasisinde Doğu Akdeniz'deki enerji rezervlerinin özel bir önem taşıdığı, Türkiye'nin denizel alanlardaki gücünün de etkisiyle bölgesel ve küresel oyuncuların bölgede herhangi bir oldu-bitti ile sonuçlanabilecek girişimlerine izin vermeyeceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Doğu Akdeniz, Enerji Kaynakları, Hidrokarbon, Enerji Güvenliği, Jeostrateji, Jeopolitik, Münhasır Ekonomik Bölge, Kıta Sahanlığı