Afazili ve sağlıklı bireylerde dil becerileri ile bilişsel beceriler arasındaki ilişkinin göz izleme tekniği kullanılarak incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE BAHAR
Danışman: BULUT Talat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Afazi, bireylerdeki çeşitli dil, konuşma ve iletişim becerilerinde sorunlara yol açan bir dil bozukluğudur. Afazinin yalnızca dil becerilerinde değil, bilişsel beceriler üzerinde de etkisi olduğu düşünülmektedir. Mevcut çalışmada istatistiki öğrenmenin dil becerileri üzerindeki etkisi ve afazi ile olası ilişkisinin araştırılması hedeflenmiştir. Ayrıca farklı bilişsel alanlardaki (işitsel ve görsel alanlar) istatistiki öğrenme becerisinin dil becerilerini farklı şekilde etkileyip etkilemediği araştırmanın alt amacıdır. Bu amaçla afazi grubu (n=16) ve yaş ile eğitim seviyesi açısından eşleştirilmiş sağlıklı kontrol grubundaki (n=29) bireylerden bilişsel beceriler (görsel ve işitsel istatistiki öğrenme, sözel olmayan zeka) ve dil becerilerine (morfosentaktik işlemlemeye ilişkin göz izleme çalışması, Afazi Dil Değerlendirme Testi) ilişkin ölçümler alınmıştır. Elde edilen veriler doğrusal karışık etki modelleri ve çoklu regresyon modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Göz izleme deneyinde morfosentaktik işlemlemeye ilişkin doğru resme bakış oranları ile istatistiki öğrenme becerileri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak iki grup arasında morfosentaktik işlemleme sürecinde farklılar olduğu bulunmuştur. Ayrıca ADD skorları ile istatistiki öğrenme skorları arasındaki ilişki incelediğinde okuma, konuşma akıcılığı ve dilbilgisi alt testlerinde görsel istatistiki öğrenmenin pozitif yönlü yordayıcı etkisi görülmüştür. Özellikle görsel istatistiki öğrenme becerisinin afazide dil becerileri ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulguların afazi değerlendirme ve terapi süreçlerini etkileyebilecek potansiyeli bulunmaktadır.