Hemodiyaliz hastalarında intradiyalitik egzersizin fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZAL KELEŞ
Danışman: ALGUN Zeliha Candan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın amacı; hemodiyaliz hastalarında intradiyalitik egzersizin, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemektir. Çalışmamızda ikincil amaç ise intradiyalitik egzersizin olgulardaki depresyon ve yorgunluk durumuna etkisini araştırmaktır. 18-80 yaş aralığında, en az 1 yıldır haftanın 3 günü 4'er saat hemodiyaliz tedavisi gören, 59 hasta randomize olarak 2 gruba ayrıldı. İntradiyalitik egzersiz (İDE) grubuna (n=30) 8 hafta boyunca haftanın 3 günü fizyoterapist gözetiminde kombine aerobik ve dirençli egzersiz programı intradiyalitik olarak uygulandı. Kontrol grubu (n=29) rutin hemodiyaliz tedavisine devam etmiştir. Ölçümler egzersiz programına başlamadan önce ve 8. haftanın sonunda yapıldı. Katılımcıların yaşam kaliteleri Kidney Disease Quality of Life-36 (KDQOL-36) yaşam kalitesi anketi ile fonksiyonel kapasite Altı Dakika Yürüme Testi (6DYT) ve Beş Kere Otur Kalk Testi (BKOKT) ile, depresyon durumu Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), yorgunluk düzeyi ise Görsel Analog Skala (GAS) kullanılarak değerlendirildi. Grupların başlangıç değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. Tedavi sonunda İDE grubunda yaşam kalitesi, fonksiyonel kapasite ve depresyon parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme gözlenirken (p 0,05). Kontrol grubunda ise yaşam kalitesinin bazı alt parametreleri ile depresyon ve yorgunluk düzeylerindeki olumsuz değişim istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Çalışmamız hemodiyaliz tedavisi alan hastaların birçok fonksiyonunun ilerleyici bir şekilde etkilendiğini ve bu etkilenimin intradiyalitik egzersiz programıyla iyileştirilebiliceğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel Kapasite, Hemodiyaliz, İntradiyalitik Egzersiz, Kronik Böbrek Yetmezliği, Yaşam Kalitesi