Çocukluk çağı travmatik yaşam öyküsü ve reddedilme duyarlılığı arasındaki ilişkide zaman perspektifi ve belirsizliğe toleransın aracı etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDE SENA AFACANLAR
Danışman: Yelda YILDIZ ÖNAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı çocukluk çağı travmatik yaşam öyküsü ve reddedilme duyarlılığı arasındaki ilişkide belirsizliğe toleransın ve zaman perspektifinin aracılık rolünün incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda çocukluk çağı travmatik yaşam öyküsü, reddedilme duyarlılığı, zaman perspektifi ve belirsizliğe tolerans arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Değişkenleri betimleyerek ayrıntılı bir şekilde ele almak için ilişkisel tarama modeli kullanılmış ve değişkenler arasındaki aracılık rolü incelemiştir. Çalışma araştırmaya gönüllü olarak katılan, 25-65 yaş arası, 303'ü kadın ve 97'si erkek 400 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Ölçme aracı olarak demografik bilgi formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği-Kısa Formu (ÇÇTÖ-28), Yetişkin Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği (YRDÖ) ve Zimbardo Zaman Perspektifi Ölçeği (ZZP) Geçmiş Olumsuz/Olumlu Bölümü ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Versiyon 22.0 istatistik programı aracılığıyla yapılmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında pearson korelasyon analizi, doğrusal regresyon ve aracılık etkisine ilişkin hiyerarşik regresyon analizleri yapılmıştır. Örneklem grubunun tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek düzeylerindeki farklılaşmaların incelenmesinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey) analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda çocukluk çağı travmatik yaşam öyküsü ve reddedilme duyarlılığı ilişkisinde (ß=.461) modele olumsuz geçmiş zaman perspektifi eklendiğinde (ß=.362), olumlu geçmiş zaman perspektifi eklendiğinde (ß=.256) ve belirsizliğe tolerans eklendiğinde (ß=.419) azaldığı tespit edilmiştir. Sonuçlar çocukluk çağı travmatik yaşam öyküsü ve reddedilme duyarlılığı arasındaki ilişkide olumsuz geçmiş zaman, olumlu geçmiş zaman perspektifinin ve belirsizliğe toleransın kısmi aracılık rolünün olduğunu göstermektedir. Ayrıca çocukluk çağı travmalarının cinsiyet ve eğitim durumu, reddedilme duyarlılığının medeni durum, zaman perspektifinin cinsiyet ve eğitim durumu, belirsizliğe toleransın yaş ve medeni duruma göre anlamlı şekilde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ilgili alanyazında tartışılmış ve gelecekte yapılacak olan araştırmalara önerilerde bulunulmuştur.