Çalışma belleği görevi sırasındaki beyin hemodinamik yanıtlarının depresyon puanıyla ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SİNİR BİLİM ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE VURAL

Danışman: YILDIRIM Erol

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Depresyon, duygu durum bozukluklarının yanı sıra bellek, karar verme, psikomotor hız, dikkat gibi bilişsel işlevlerin de etkilendiği; psikososyal ve biyolojik birçok faktörden kaynaklanabilen karmaşık bir bozukluktur. Yapılan araştırmalar sonucunda bazı bulgular depresif bireylerin nöropsikolojik testlerde sağlıklı kontrollere göre daha kötü bir performans gösterdiğini söylerken bazı çalışmalar iki grup arasında bir fark olmadığını belirtmektedir. Bu konuyla ilgili davranışsal bulguların yanı sıra nörogörüntüleme çalışmaları da yapılmaktadır. Bulgular, prefrontal lobda korteks ve korteks altı düzeyde fonksiyonel ve anatomik farklılıklar saptamıştır. Bu çalışma davranışsal ve İşlevsel Yakın Kızılötesi Spektroskopi (fNIRS) kullanılarak yapılan nörogörüntüleme aşaması olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Katılımcılara BDÖ uygulanmış olup puanlara göre düşük ve yüksek olarak iki grup oluşturulmuştur. BDÖ puanı düşük grubun yaş ortalaması 23,9±3,04; BDÖ puanı yüksek grubun yaş ortalaması ise 22,2±2,28dir. Katılımcılara nötr, duygu içerikli, sözel ve sözel olmayan niteliklere sahip 4 farklı uyaran tipi içeren görsel uzamsal 2-geri deneyi uygulanmıştır. Katılımcıların her bir uyaran tipindeki doğru sayıları esas alınarak yapılan davranışsal analizlerde iki grup arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Ancak fNIRS sonuçları incelendiğinde BDÖ puanı yüksek grubun görsel uzamsal 2-geri deneyi esnasında BDÖ puanı düşük gruba göre sağ prefrontal kortekste daha fazla aktivasyon gösterdiği saptanmıştır. fNIRS sonuçları alanyazın ile uyumlu olmasına karşın davranışsal bulgular alanyazındaki bazı bulguları desteklerken bazı bulgular ile çelişmektedir. Bunun sebebinin örneklemin genç olmasından ve 2-geri görevinin yeterince zor olmamasından kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Çalışma belleği, Depresyon, FNIRS, N-geri, PFK