PULPA
ORAL HİSTOLOJİ, Esra Bihter Gürler,Özlem Tuğçe Çilingir Kaya,Mehmet Şerif Aydın, Editör, Quintessence Publishing Co, Inc. , İstanbul, ss.1-148, 2024
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Ders Kitabı
- Basım Tarihi: 2024
- Yayınevi: Quintessence Publishing Co, Inc.
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Sayfa Sayıları: ss.1-148
- Editörler: Esra Bihter Gürler,Özlem Tuğçe Çilingir Kaya,Mehmet Şerif Aydın, Editör
- İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Latinceden kökenli ‘pulpa’ terimi, hayvan veya bitki dokularını birleştiren nemli ve yumuşak yapılar
için kullanılmıştır. Ağız histolojisi açısından bakıldığında, pulpa dişin merkezinde, doğrudan dentin
tabakasının altında bulunan, oldukça vaskülarize ve inerve edilmiş yumuşak, özelleşmiş bir gevşek
bağ doku kütlesidir.
Diş pulpası, gelişimin ilk evrelerinde dentin oluşumu tamamlanmadan önce diş papillası olarak
adlandırılır. İnsanda diş papillasının gelişimi gelecekteki kesici dişin bulunduğu yerde embriyonik gelişimin
yaklaşık 8. haftasında başlar. Diş papillasının hücre yoğunluğu, hücrelerin yüksek proliferasyon
aktivitesi nedeniyle fazladır. Dental papilla, erken diş gelişimini kontrol eder. Bu evrede, prolifere
olan dental papilla oral epitelin invajinasyonuna neden olarak mine oluşumunu uyarır. Mine, dental
papillayı merkezinde alacak şekilde genişler. Yapılan son çalışmalar, dental papillanın dişin tipinin
belirlenmesinde rol oynadığını göstermektedir.
Genç diş papillası oldukça vaskülerizedir; iyi organize edilmiş damar ağındaki kılcal damarlar, aktif
dentinogenez döneminde odontoblastlar arasında toplanır. Diş papilla hücreleri, farklılaşmamış mezenkimal
hücreler olarak görülmektedir. Yavaş yavaş bu hücreler yıldız şekilli fibroblastlara farklılaşırlar.
İç mine organ hücreleri ameloblastlara farklılaştıktan sonra, odontoblastlar diş papillası ve dentin
üretiminin periferik hücrelerinden farklılaşarak dentin üretimini başlatırlar. Bu aşamadan sonra doku,
diş papillası olarak değil pulpa olarak adlandırılır.
Sinir lifleri, ilk olarak intrauterin yaşamın 11. haftasında diş folikülünde görülürken, 18. haftada
diş papillasında gözlenir. Aynı zamanda, ilk mine ve dentin tabakaları oluşur. Yaklaşık 24. haftada
sinir lifleri subodontoblastik bölgeye ulaşır. Daha sonra artan sinir liflerine kan damarları eşlik ederek
pulpanın orta kısmında nörovasküler demeti oluşturur. Fetal dönemde predentin veya dentinde subodontoblastik
pleksus veya sinir lifi gözlenmez.